26 Δεκ 2008

Koyaanisqatsi(*): Ζωή σε Αποσύνθεση, oι Ουρανοξύστες και η Δικτατορία του Απολύτου

(*) Στη γλώσσα των Ινδιάνων Χόπι: Ζωή σε αποσύνθεση. Ζωή σε αναταραχή. Καθεστώς ζωής που παραπέμπει σε αλλαγή του τρόπου ζωής.



"Αν και... είναι κάτι στιγμές που η μοναξιά είναι τόσο στυγνή που ξεσκίζει την καρδιά και το μυαλό. Είναι κάτι στιγμές που ονειρεύομαι περίεργα και αλλόκοτα πράγματα. Είναι στιγμές που φαντάζομαι όλους αυτούς που υπέφεραν κάποτε, όλα αυτά τα αδέρφια μας στον πόνο και τη μοναξιά των λίγων όχι σε σκοτεινά δωμάτια του πόνου και της απομόνωσης αλλά στο δρόμο, με πύρινα δαυλιά να καίνε και να καταστρέφουν όλα αυτά τα φυτώρια υπανθρώπων, όλες αυτές τις ποντικοφωλιές των τρωκτικών της ψυχής μας, με μάτια που γυαλίζουν από τη χαρά της καταστροφής, με βλέμμα τρελό από το πύρωμα που γεννά η σφυρηλάτηση της ψυχής από την αδικία και το κρίμα, με χέρια ματωμένα από το αίμα των αδίκων με ψυχή χαλυβδωμένη από το πνιγμένο δίκιο...

Ονειρεύομαι ένα ξέφρενο γιορτάσι όλων αυτών που ανεξάρτητα από ταξικές διαφορές, διεφθαρμένα πολιτικά χωρίσματα, ενωμένους ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΟΡΑ σε ένα ντελίριο μέθης από τη δικαίωση με τον τρόπο που οι βασανισμένες ψυχές μόνο ξέρουν, οι ψυχές αυτών που πόνεσαν, υπέφεραν, μάτωσαν και έκλαψαν για να ζουν σε βάρος τους όλα αυτά τα κτήνη που περπατούν πάνω σε αυτή τη γη και προσποιούνται πως είναι άνθρωποι".

Άν νομίζετε ότι αυτό είναι απόσπασμα από κάποιο πρόσφατο έντυπο που μοιράζουν οι "αντιεξουσιαστές" ατυχήσατε. Προέρχεται από ένα ανέκδοτο και αδημοσίευτο πόνημα του γράφοντος, από το 1989 με τίτλο: "Επιμύθιον: Σαν Ένα Αντίο για Όλα Όσα Δεν Προλάβαμε Να Αποχαιρετήσουμε".

Περίεργο δεν είναι;

Βέβαια, αν διαβάσει κάποιος τα γραπτά μου εδώ πέρα, θα θεωρήσει ότι πολλά πράγματα άλλαξαν από τότε μέσα μου. Ή μήπως όχι;

Ας δούμε λοιπόν...

__________________________________________

Επικρατούσε μια περίεργη ησυχία εκείνο το απόγευμα της Παρασκευής (12/12/2008) στο τεράστιο διασκεδαστήριο στη Λεωφόρο Κηφισίας. Είχα πάει να δω τον Κeanu Ρeeves στο "Τhe Day the Earth Stood Still". Παρά το γεγονός ότι που και που πηγαίνω σινεμά μόνος μου για να ηρεμήσω και να κάνω ένα ιδιότυπο δώρο στον εαυτό μου χωρίς την τριβή της όποιας απαιτούμενης επικοινωνίας με τρίτους, η αλήθεια είναι ότι το συγκεκριμένο απόγευμα ήθελα την ησυχία μου για ένα παραπάνω λόγο: τα πρόσφατα εκείνη τη στιγμή γεγονότα της δολοφονίας ενός παιδιού απο ένα ένστολο δίποδο κομμάτι κρέας αλλά και οι μετέπειτα καταστροφές με είχαν (και έχουν) συγκλονίσει. Όπως επίσης με είχε κουράσει και η υποκριτική γλώσσα των δημοσιογράφων, η ξύλινη γλώσσα των πολιτικών, η καταστροφική μανία όλων, και σε φραστικό αλλά και -κυρίως- σε επίπεδο πράξεων.

Κατευθύνθηκα προς το δισκάδικο -πάντα μου άρεσε να κοιτάω τα χιλιάδες CD και DVD στα "δισκάδικα" όπως θα τα λέγαμε κάποτε, άσχετα αν ξεπουλούσαν σε μετασκευασμένες συσκευασίες πολλά παλιά, αγαπημένα αλλά όχι και ξεχασμένα τεμάχια μουσικής μνήμης.

Στο δισκάδικο δεν ήταν κανένας, ή σχεδόν κανένας εκτός από τον υπάλληλο ο οποίος κινούταν ανάμεσα στα ράφια σιωπηλά, μοναχικά, μηχανικά, τακτοποιώντας τα περιεχόμενα τους. Μουσική δεν ακουγόταν, προφανώς το προηγούμενο CD στην κονσόλα είχε τελειώσει και o υπάλληλος δεν βιαζόταν να το αντικαταστήσει εφόσον δεν υπήρχε ψυχή στο μαγαζί.

Προς την έξοδο τα neon φώτα αλληλοϋφαίνονταν σε μια χρωματική συμφωνία σε κόκκινο ελάσσονα, τα θυμάμαι αυτά τα φωτεινά ματωμένα ηλιοβασιλέματα του Δεκεμβρίου από τότε που ήμουνα γυμνασιόπαιδο. Απορροφημένος από τις σκέψεις μου, αφημένος σε μια υποβόσκουσα λύπη που μου κατέτρωγε τα σωθικά μέσα σε μια εκκωφαντική πονεμένη σιωπή, ακούστηκε πρώτα το πιάνο, μελαγχολικό, αλλά και σημάδι πως ο υπάλληλος έβαλε καινούριο CD στην κονσόλα. Νότες γνώριμες, χιλιοακουσμένες, τώρα από φρέσκια εκτέλεση, απο κάποιο live, από τον ίδιο τραγουδιστή, γνωστό αλλά εμφανώς γερασμένο "να λέει με μια βραχνή φωνή τα παρακάτου λόγια" όπως λέει και ένα γνωστό τραγούδι / ποίημα:

Mamma loves her baby
And daddy loves you too
And the sea may look warm to you, baby
And the sky may look blue
But oooh babe
Oooh baby blue

If you should go skating
On the thin ice of modern life
Dragging behind you the silent reproach
Of a million tear stained eyes
Don't be surprised, when a crack in the ice
Appears under your feet
You slip out of your depth and out of your mind
With your fear, flowing out behind you
As you claw the thin ice

...και για μια στιγμή σαν ο ουρανός όλος να κοκκίνισε ακόμα πιο πολύ, σαν τα Μάτια της Οικουμένης να έκλαιγαν με αυτά τα κατακόκκινα χρώματα που ξεχείλιζαν από το βάθος του ουρανού για όλα αυτά που χάθηκαν και πρόκειται να χαθούν... Ενός ουρανού από τον οποίο εκείνη τη στιγμή το λιγότερο που έλειπε ήταν τα ψηλά κτίρια.

Όλοι όσοι γράψαμε κάτι σε αυτό το blog αλλά και όλοι όσοι απλά έχουν συνδεθεί με αυτό για να γράψουν κάποια στιγμή, όλοι μας, ελπίζαμε ότι εκείνη η περίφημη πεταλούδα για την οποία έγραφα στο αρχικό post σε αυτό το blog, θα ήταν η αρχή μιας νέας εποχής όπου η άνω-θρώσκουσα υψιπέτεια, η ανάγκη για την Υψηλή ενατένιση θα έβρισκε το δρόμο της σε αυτή την περίεργη κατακερματισμένη κοινωνία. Μια πεταλούδα που θα γέμιζε χρώματα τον κόσμο όλο, που θα οδηγούσε τη ματιά μας ακόμα πιο ψηλά, σε δημιουργήματα που θα κοσμούσαν τον ουρανό.

Αυτό δεν ήταν γραφτό να γίνει. Η πεταλούδα που εκτινάχτηκε με ένα δυνατό κρότο από το κουκούλι της εκείνη την καταραμένη βραδιά της 6ης Δεκεμβρίου του 2008 δεν είχε πολύχρωμα φτερά. Ήταν μονοχρωματικά μεταλλική και συμμετρική, με μια κρύα και ανόσια απλουστευτική γεωμετρία πάνω της και αντί για φτερούγισμα έσκισε τον αέρα αφήνοντας στη σύντομη διάρκεια της πορείας της ένα ανατριχιαστικό σφύριγμα, σαν να την έσπρωχνε η σιωπηλή ανάσα χιλίων δαιμόνων μέχρι τη στιγμή που κατά πως λένε ορισμένοι, χτύπησε σε μια "ανελαστική" επιφάνεια πριν καταλήξει στον αρχαίο και νομοτελειακά διαλεγμένο στόχο της: Την σάρκα, το αίμα και την καρδιά ενός παιδιού 15 χρονών.

Έχουν γραφτεί και το κυριότερο διαπραχθεί τόσα πολλά από εκείνη τη στιγμή που ο αρχαίος χορός των δαιμόνων άρχισε για άλλη μια φορά να ανακατεύει την αρχαία πυρά με εκείνο τον γρήγορο, κυκλικό και ανεξέλεγκτο ρυθμό του, ενώ το περίεργο συνονθύλευμα ανθρώπων που επιβαρύνει καιρό τώρα με το βάρος και τις πράξεις του αυτή τη γωνιά της χθόνιας μητέρας όπως ήταν αναμενόμενο απέτυχε στη συγκεκριμένη δοκιμασία κατά κράτος και εκδήλωσε για άλλη φορά τον κοινωνικό κανιβαλισμό και τη συγκαλυμμένη μισανθρωπία του είτε πυροβολώντας, είτε εκτοξεύοντας ανώδυνες "ρεαλιστικές προσεγγίσεις", ανθρωποφαγικής υποκρισίας πίσω από τηλεοπτικά στούντιο, όλος αυτός ο βόρβορος της λεγόμενης "νεοΕλληνικής πραγματικότητας", όπως διαμορφώθηκε στη μετα-δικτατορική της εκδοχή, διερράγη σαν από καιρό έτοιμος και μας αποκάλυψε την αληθινή μας φύση, ένα καρμικό καλειδοσκόπιο με εκατομμύρια ανακλάσεις που οι νοητικοί μας αμφιβληστροειδείς με συμπονετική επιλεκτικότητα δε μας αφήνουν να αντιληφθούμε το πλήρες μέγεθος του, όσο και αν το υποψιαζόμαστε... Δε μας το επιτρέπουν...

Όπως δεν το επιτρέπουν οι καλοζωιστές πρωθυπουργοί-τροχονόμοι των συμφερόντων και των φτιαχτών "γκάλοπ". Δεν το επιτρέπουν οι "αξιωματικοί" αντιπολιτευόμενοι που βρυχώνται με ανάστημα κανίς και ξερογλείφονται βλέποντας να εξέρχονται αναβαπτισμένοι και άμωμοι στη συνείδηση ενός λαού που αποτελείται από θλιβερούς υπηκόους με στομάχια ιπποπόταμων, συνειδήσεις και καρδιά χοίρων, μάτια ύαινας, ψυχές βούβαλων, και εγκέφαλους και μνήμη χρυσόψαρου.

Δεν το επιτρέπουν οι ηλικιωμένοι ζάπλουτοι γενειοφόροι που γκαρίζουν επαναστατικά λόγια των οπισθίων της μαϊμούς χωρίς να προτείνουν ΤΙΠΟΤΑ ενώ νέμονται υποκριτικά τις προσόδους από το αστικό σύστημα που τους εξέθρεψε και το οποίο με περισσή παράνοια και αφροσύνη (νομίζουν πως) εκδικούνται, ενώ οι νεότεροι θλιβεροί μαθητευόμενοι τους, εμφανίζονται καθημερινά με ξυρισμένα πρόσωπα και μάτια αρπακτικών που στο βάθος τους υπάρχει ένα κατάμαυρο σκοτεινό μηδέν, περιμένοντας να σφετεριστούν και να σκοτώσουν ακόμα πιο ύπουλα από το πιστόλι του ενστόλου κρέατος αθώες και άγουρες παιδικές ψυχές, να συλήσουν και να ασχημονήσουν ψηφοθηρικά και αυτοί με τη σειρά τους πάνω στον πολιτισμό που τόσο μίσησαν.

Δεν το επιτρέπουν όμως και από την άλλη όλοι οι εκείνοι οι διευθυντάδες και τα μεγαλοστελέχη των επιχειρήσεων στα "γυάλινα" κολαστήρια της Κηφισίας, όλος αυτός ο πολιτισμός της γυαλιστερής εξαθλίωσης που δεν μπορεί να εγγυηθεί τίποτα σε κανέναν άσχετα από την απόδωση του γιατί οι ίδιοι οι κορυφαίοι αξιωματικοί του δεν μπορούν να συγκρατήσουν την απληστία τους. Εκεί που θα μπορούσε να υπάρχει μια στοιχειώδης κοινωνική συναίνεση, όχι σου λέει. Δημιουργούμε γραφεία-κολαστήρια, χώρους δουλειάς όπου αν μπορούσαν να μιλήσουν οι τοίχοι και οι μοκέτες θα μέναμε άφωνοι από τη βδελυρή φτήνια της ψυχής, την περιφρόνηση προς το φιλότιμο, την εργατικότητα και την αγαθή προαίρεση για χάρη της ρουφιανιάς, της δουλικής υποταγής στον ολίγιστο προϊστάμενο, και της κομπίνας. Και οι είλωτες αυτοί, θύματα, θύτες και δήμιοι, όλοι αναλώσιμοι, δεν έχουν καμία ΓΣΕΕ από πίσω τους να τους υποστηρίζει...

Δεν το επιτρέπει η "παιδεία" σε σχολεία-φυλακές εκτροφεία εκβαρβαρισμού, όπου υποπληρωμένοι και εξουθενωμένοι λειτουργοί προσπαθούν να νουθετήσουν κακοφορμισμένες άγουρες παιδικές ψυχές που εξωτερικεύουν τον πόνο τους καταστρέφοντας το γύρω περιβάλλον τους.

Δεν το επιτρέπουν οι πλανημένοι "ενεργοί πολίτες" οι οποίοι μέσα στην αγανάκτηση τους σταματάνε τα πάντα παίζοντας το παιχνίδι δημάρχων και πολιτικάντηδων οι οποίοι είτε από εμπάθεια είτε από συμφέρον σταματούν όχι μόνο ουρανοξύστες (που δεν.. τολμά κανείς να τους προτείνει με την τόση ιδεοληψία που κυριαρχεί) αλλά και αστικές αναπλάσεις κάθε είδους, εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δρόμους, επεκτάσεις σιδηροδρομικών και οδικών δικτύων,

Δεν το επιτρέπουν οι περίεργοι νεόπλουτοι με το γυάλινο βλέμμα, την αίσθηση ανωτερότητας στην τροφική αλυσίδα (food chain), το παρκάρισμα των τζιπ παντού, μαύρων σαν το πουρί της πωρωμένης ψυχής τους, την αίσθηση του "ξέρεις ποιος είμαι εγώ", την ατιμωρησία, καθώς και οι κατασκευαστές-νυφίτσες (για να έρθουμε στα καθ' ημάς) οι οποίοι τόσα χρόνια δεν έχουν διαμαρτυρηθεί για το παράλογο όριο των 27 μέτρων, αλλά βολεύονται εκεί, με τις φτηνιάρικες λύσεις με τα τετραώροφα κτίρια γραφείων στα παραδρομάκια και σοκάκια της Κηφισίας για να τα έχουν καλά με όλους.

Δεν αντέχει η κοινωνία αυτή να δει το σιχαμερό της είδωλο, αντιδρά σπασμωδικά, σπαρταράει όταν εκτίθεται στο φως σαν τα ψάρια που ζουν σε αβυσσαλέα βάθη.

Έτσι, το βδελυρό οικοδόμημα του νεοΕλληνικού πολιτισμού κάηκε σαν το Χριστουγεννιάτικο δέντρο ενώ όλοι μας, μα όλοι μας, αποτύχαμε χαρακτηριστικά σε μια δοκιμασία όπου ανέτοιμοι οι μεγαλύτεροι βρεθήκαμε ξεχασμένοι μέσα στην επιμονή μας να επιβιώσουμε με τα ξεροκόμματα αξιοπρέπειας που μας πετούν οι Επικυρίαρχοι, ή να αγκαλιάσουμε υποκριτικές ιδεολογίες από ξεπεσμένα καθεστώτα που οι ίδιοι οι λαοί τους τα ξωπέταξαν, ή να ζητάμε ικμάδες ονείρου από την αυλή των άπληστων ολιγαρχών γιατί η χώρα, εγκλωβισμένη στην απληστία τους δεν έχει τους πόρους να προσφέρει ευκαιρίες σε όλους, ανέτοιμοι λοιπόν, δεν είδαμε τη συμφορά που πλησίαζε.

Οι δαίμονες μίλησαν μέσα μας σε γλώσσες παράξενες με εκατομμύρια ακατονόμαστους φθόγγους, με φωνήεντα δυσπρόφερτα, μας εμφύσησαν για άλλη μια φορά τον κυνισμό της θέσης και την μισαλλοδοξία προς κάθε αντί-θέση. Μας φτώχυναν πολύ, μας ξεζουμισαν.

Όπως συμβαίνει σε παρόμοιες περιπτώσεις, φοβάμαι πως σύντομα μια δικτατορία του απολύτου θα κυριαρχήσει. Σαν άνθρωποι, σαν κοινωνία και σαν χώρα, φοβάμαι ότι υποστήκαμε ΤΕΡΑΣΤΙΑ οπισθοδρόμηση όλοι μας ατομικά και συλλογικά, και για να επανέλθουμε στα καθ' ημάς, για το λόγο αυτό είναι μάλλον απίθανο να εξεταστεί ένα αίτημα κατασκευής ψηλών κτιρίων πλέον, εφόσον από τη μια έχουμε ένα εσμό μικροπολιτικών συμφερόντων που καθοδηγούνται από παμπόνηρους εχθρούς της προόδου και οι οποίοι προσβλέπουν -εν γνώσει του ότι βλάπτουν την κοινωνία- να προσποριστούν προσωπικά οφέλη από δήθεν κοινωνικούς αγώνες ματαιώνοντας τα πάντα, ενώ από την άλλη έχουμε να κάνουμε με ένα παράλυτο αστικό κράτος το οποίο κινείται ανάμεσα στη δολοφονία μικρών παιδιών από ενστόλους και στην ενοχική παραλυσία. Δεν υπάρχει η κοινωνική συναίνεση για μια τέτοια δημιουργική υπέρβαση...

Οπότε, μάλλον δε θα δούμε ουρανοξύστες για κάμποσο καιρό στην Αθήνα ή σε κάποια άλλη Ελληνική πόλη. Έχουμε από ότι φαίνεται ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ θέματα, πιο επείγοντα που προηγούνται...

Ας λυθούν τουλάχιστον...

Στην ταινία "Reign of Fire" ακούγεται η φράση"

Envy the country that has heroes
Pity the country that needs them...

Στην περίπτωση μας ισχύει το:

Envy the country that has visions
Pity the country that needs them...

...και ευτυχισμένο το 2009 (όσο μπορεί να είναι)

10 Οκτ 2008

Η Αθήνα και η Ανάγκη Δημιουργίας Νέου Επιχειρηματικού Κέντρου (2)

Μαρούσι: Το... "skyline" του παραλίγο δεύτερου επιχειρηματικού κέντρου της Αθήνας και ο παραλογισμός του Αστικού κενού όπως φαίνεται από το "the Mall Athens". Κι' όμως ήμασταν τόσο κοντά...
________________________________________


Η συγκεκριμένη δημοσίευση έρχεται σαν συνέχεια μιας δημοσίευσης του ovem, φίλου και συνεργάτη στο Tall Athens Blog με τον ίδιο τίτλο (κλικ ΕΔΩ για να τη διαβάσετε), εξ ου και το νούμερο (2) που συνοδεύει τον τίτλο της δικής μου δημοσίευσης.

Αφορμή για το παρόν αποτέλεσε μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη από τον Βρετανικό οίκο Real Estate, Cushman & Wakefield η Αθήνα βαθμολογείται στην τελευταία θέση από 34 πόλεις όσον αφορά τη λειτουργία της σαν "επιχειρηματικού κέντρου". Η έρευνα λαμβάνει υπόψη της τις γνώμες μεγάλου αριθμού στελεχών τα οποία βαθμολογούν την κάθε πόλη αναφορικά με μια σειρά συγκριτικών παραμέτρων.

Όπως φαίνεται και από τα αποτελέσματα της έρευνας είμαστε "χάλι μαύρο", παρά τις μεγάλες βελτιώσεις σε υποδομές μεταφορών ένεκα των Ολυμπιακών αγώνων του 2004, τα κοινοτικά πακέτα και δε συμμαζεύεται, μάλιστα σύμφωνα με την παραπάνω είμαστε και σε ακόμα χειρότερη μοίρα από το 1990, μια μακρινή εποχή που για τους περισσότερους που θυμούνται, άνετα θα την χαρακτήριζαν σαν "αστικό πρωτογονισμό" αναφορικά με την έλλειψη των υποδομών που στην κυριολεξία "ιδρώσαμε" και χρυσοπληρώσαμε για να αποκτήσουμε, όπως το Μετρό, το αεροδρόμιο, το τραμ, τους αυτοκινητοδρόμους, την περίφημη ανακατασκευή των Αρχαιολογικών χώρων (πεζοδρόμηση Δ. Αρεοπαγίτου κλπ), αναπαλαιώσεις ιστορικών και μη κτιρίων κοκ. .

Δίκαια κάποιος λοιπόν θα εδικαιούτο να αναρωτηθεί αφού πραγματοποιήσαμε τα (διόλου ασήμαντα) κατασκευαστικά έργα που αναφέρονται πιο πάνω, γιατί δεν μας... "βγαίνει το χαρτί" ιδίως όταν γίνεται (κατά πολλούς για πρώτη φορά συντονισμένη) προσπάθεια για την άνοδο του συνεδριακού τουρισμού στην Αθήνα, στην καθιέρωση της πόλης σαν συνεδριακού κέντρου, weekend break/ getaway destination και δε συμμαζεύεται, ενώ όντως τα κονδύλια και οι καμπάνιες για την προβολή της Αθήνας στο εξωτερικό φαίνονται να είναι πρωτόγνωρα; Τι φταίει;

Καιρός λοιπόν να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα...

Ι. Τι είναι ένα Επιχειρηματικό Κέντρο σε μια πόλη.

Κατ' αρχήν όταν μιλάμε για τη λειτουργία μιας πόλης ως επιχειρηματικό κέντρο, εννοούμε, πόσο αποτελεσματικά μπορεί η πόλη να στηρίξει με τις υποδομές που διαθέτει, τις λειτουργίες των επιχειρήσεων που θα την επέλεγαν σαν βάση τους. Κύριο ρόλο σε αυτή τη λειτουργία παίζει και η φυσική ύπαρξη ενός επιχειρηματικού κέντρου (CBD/ Downtown), το οποίο λογικό είναι να διαφέρει στην όψη και στις λειτουργίες, από το ιστορικό τμήμα της πόλης, ή από τις περιοχές κατοικιών.

Για να μορφώσουμε μια αρχική άποψη, σχετικά με τα παραπάνω, σύμφωνα με την Wikipedia, με τις λέξεις "επιχειρηματικό κέντρο" ορίζουμε το εμπορικό και ενίοτε γεωγραφικό σημείο μέσα στην πόλη το οποίο στο οποίο παρατηρείται συγκέντρωση εμπορικών, διοικητικών και οικονομικών λειτουργιών. Λόγω αυτής λειτουργικής συγκέντρωσης παρατηρείται και ανάλογη πύκνωση των εγκαταστάσεων ή κτισμάτων που φιλοξενούν αυτές τις λειτουργίες με αποτέλεσμα, στις περισσότερες αν όχι όλες τις μεγάλες πόλεις στον κόσμο που φιλοξενούν τέτοιου είδους πυρήνες αστικής λειτουργικότητας, να αποτελεί μια αποδεκτή πραγματικότητα το ύψος και η πυκνότητα των κτιρίων να είναι (κατά πολύ) μεγαλύτερα του μέσου όρου των κτιρίων της υπόλοιπης πόλης.

Βέβαια, εννοείται πως δε μπορεί ΟΛΗ η πόλη να έχει χαρακτηριστικά εμπορικού / επιχειρησιακού κέντρου διότι τότε θα ήταν τρομερά αφιλόξενη προς τους κατοίκους της. Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι οι επιχειρηματικές λειτουργίες μιας πόλης, στο βαθμό που αυτές υπάρχουν ή υποστηρίζονται σε αυτή, απαιτούν μια σειρά ομοιογενών χαρακτηριστικών ώστε να μπορούν οι επιχειρήσεις να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους προς όποιο όφελος δικό τους αλλά και της αστικής κοινωνίας η οποία της φιλοξενεί.


ΙΙ. Αντιπαραβολή του "Ιστορικού" με το "Επιχειρηματικό Κέντρο" σε Ευρώπη και Β. Αμερική

Κλασικό παράδειγμα τέτοιων πόλεων με διακριτό επιχειρηματικό κέντρο αποτελούν για εμάς τους Ευρωπαίους οι Αμερικανικές (και τώρα και οι Ασιατικές) πόλεις όπου (ιδίως στη Β. Αμερική) το κέντρο των πόλεων (το γνωστό και σαν "downtown") αποτελείται από πολύ ψηλά κτίρια, ενώ στην περιφέρεια των πόλεων οι αστικές πυκνώσεις τείνουν να είναι κατά πολύ μικρότερες, με την εξαίρεση ενδεχομένως ορισμένων τοπικών διοικητικών και εμπορικών κέντρων όπως οι ανάλογες πχ στην Κηφισιά, ή Αγία Παρασκευή, με τη διαφορά ότι η δόμηση τείνει να είναι τρεις φορές πιο αραιή και οι δρόμοι τρεις φορές πιο φαρδιοί από τα σοκάκια που διασχίζουν τις ως άνω περιοχές.

Παρότι αυτό το μοντέλο υπήρξε επιτυχημένο στην Αμερική, στην Ευρώπη, λόγω της ιστορικότητας των πόλεων,οι προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπιστούν ήταν πιο πολύπλοκες. Στη Β. Αμερική το ιστορικό κέντρο των πόλεων ήταν ή σχεδόν ανύπαρκτο, είτε είχε επιτυχώς συμμειχθεί με το οικονομικό κέντρο εφόσον, λόγω του μικρού χρονικού διαστήματος αστικής εξέλιξης (γύρω στα 200 χρόνια) διαφαινόταν μια ορατή συνέχεια ανάμεσα στο σχετικά πρόσφατο χτες και το (τότε) σήμερα ενώ το αύριο φαινόταν να είναι μια ελέγξιμη παράμετρος που μπορούσε εύκολα να ενσωματωθεί με φυσικό τρόπο στο ιστορικό συνεχές της πόλης χωρίς να προσβάλλει ιστορικές μνήμες.

Αντίθετα, στην Ευρώπη η έννοια του "ιστορικού κέντρου", μιας περιοχής δηλαδή που χαρακτηρίζεται από τοπόσημα, μνημεία και χρωματίζεται από ιστορικές μνήμες, ήταν πιο άμεση και αποτελούσε μια διαμορφωμένη αστική πραγματικότητα, για πόλεις μάλιστα όπως το Λονδίνο, η Βιεννη, η Μαδρίτη, η Ρώμη ή το Παρίσι, αντανακλούσε και στο αυτοκρατορικό παρελθόν των χωρών στις οποίες ανήκουν.

Σε αντίθεση με την Αμερική όμως η Ευρώπη βρέθηκε σε δύσκολη θέση, ιδίως μετά το Β' Παγκόσμιο πόλεμο. Και τούτο διότι σε αυτές τις πόλεις η (όποια) ανάπτυξη λάμβανε χώρα στο ήδη υπάρχον "κέντρο" και ξαφνικά βρέθηκε να χρησιμοποιεί τις όποιες υποδομές αιώνων απλά προσπαθώντας να συμβιβάσει την ιστορική κληρονομιά με νέα είδη λειτουργικών αναγκών όπου (πχ στο Λονδίνο) ιδίως πριν από κάποιες δεκαετίες οι περισσότερες από τις μεγάλες επιχειρήσεις στεγάζονταν σε κτίρια αιώνων (όπως πχ η Ασφαλιστική εταιρεία LLoyds), και μάλιστα η ιστορικότητα του εκάστοτε κτιρίου αποτελούσε και τεκμήριο κύρους ανεξάρτητα από το εάν οι ανάγκες της εκάστοτε εταιρείας ικανοποιούνταν από τη χρήση του υπεραιονόβιου κτιρίου στο οποίο στεγαζόταν (κατ αναλογία, τα κεντρικά γραφεία της Γενικής τράπεζας που για πολλές δεκαετίες στεγάζονταν στο μέχρι πρότινος κτίριο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, το γνωστό μας σήμερα City Link με το πολυκατάστημα Attica).


ΙΙΙ. Η Πρόκληση: Η Ενσωμάτωση της Νέας Επιχειρηματικότητας στην Ευρωπαϊκή Πόλη.

Η πρόκληση αναφορικά με το πως η ξέφρενη μεταπολεμική οικονομική ανάπτυξη που απαιτούσε θεμελιωδώς άλλες δομές και αστικές λειτουργίες θα ενσωματώνονταν μέσα σε ένα προϋπάρχοντα αστικό ιστό στην Ευρωπαϊκή πόλη, ήταν όπως όλοι φανταζόμαστε, μεγάλη.

Δεν ήταν τυχαίο ας πούμε το γεγονός ότι πόλεις όπως το Λονδίνο και το Παρίσι, πόλεις που, όπως και πολλές άλλες που ανέκαθεν χαρακτηριζόταν από τη βαρύτητα της ιστορικής μνήμης αλλά και συγκεκριμένη πολιτισμική ταυτότητα και κοινωνικά χαρακτηριστικά αντιμετώπισαν τη συγκεκριμένη πρόκληση με σοβαρότητα, αν και το Παρίσι φάνηκε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, να διαθέτει μεγαλύτερη οξυδέρκεια όσον αφορά τις δράσεις που θα έπρεπε να αναληφθούν.

Συγκεκριμένα, αντιμετωπίζοντας το σαφές δίλημμα του είτε να αφήσει να καταστραφεί το ιστορικό του κέντρο από μια ενδεχόμενη ανοικοδόμηση, είτε να βρεθεί σε υστέρηση σε σχέση με ανταγωνιστικές πόλεις μην επιτρέποντας την ανάπτυξη του επιχειρηματικού σκέλους των λειτουργιών της πόλης, προχώρησε στην τρίτη λύση, δηλαδή την κατασκευή εκ του μηδενός ενός δεύτερου πόλου αστικής ανάπτυξης όπου την μνημειακή ιστορικότητα του κλασικού "βαθέως κέντρου" θα τη διαδεχόταν βαθμιαία πάνω στον ίδιο αστικό άξονα (Place de La Concorde, Avenue des Champs Élises, Place de L' Étoile Avenue de La Grande Armée) μια νεωτερική αστικότητα όπου το μνημειακό στοιχείο θα είχε σαν αφετηρία την επιχειρηματική δημιουργία και όχι την κληρονομημένη ιστορική διαχρονικότητα.

(C) Skyscrapercity.com
Η Λεωφόρος των Ηλισίων Πεδίων (Avenue des Champs Élises) και το επιχειρηματικό κέντρο της La Defence όπως φαίνεται από την ταράτσα της Αψίδας του Θριάμβου (Ark de Triomphe)

Κατ' αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε ένα αστικό δίπολο όπου οι δύο θεμελιώδεις πυλώνες του σύγχρονου αστικού πολιτισμού, η ιστορική κληρονομιά και η επιχειρηματική δημιουργικότητα, ο σεβασμός στο παλιό και η άφοβη ενατένιση του καινούριου, έφθασαν -στην κυριολεξία- σε νέα ύψη!!! Αυτή είναι και η γνωστή μας περιοχή της La Defence η οποία στην ουσία βρίσκεται στην τομή των Δήμων Courbevoie, Nanterre και Puteaux και η οποία αποτελεί και το μέχρι στιγμής πλέον επιτυχημένο παράδειγμα του "διπόλου" σαν εργαλείου διαχείρισης αστικών πιέσεων.

Το παράδειγμα του Παρισιού είναι και το πιο χαρακτηριστικό, το πιο επιτυχημένο αλλά και το πιο παλιό αν και δεν άργησαν να ακολουθήσουν και το Λονδίνο (Canary Wharf), Η Μαδρίτη (Nazca, Paseo de la Castellana), Ευρωπαϊκή Κωνσταντινούπολη (τάχουμε πει) η Βιέννη (Donaw City) αλλά και οι περισσότερες (ή μήπως όλες; ) οι Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Πρωτεύοντα ρόλο φυσικά σε αυτή τμημάτων των παραπάνω πόλεων έπαιξε η κατασκευή ψηλών κτιρίων-ουρανοξυστών τα οποία έγιναν νέα αστικά σύμβολα και επέτρεψαν στις πόλεις να ανανεώσουν το δημιουργικό τους απόθεμα εφόσον η παράδοση με την εξέλιξη βάδισαν -και βαδίζουν στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων- χέρι χέρι.


IV. H Ατυχής Περίπτωση της Αθήνας

Σε αντίθεση με αυτά, η Αθήνα (όπως συμβαίνει συνήθως στην Ελλάδα) ακολούθησε μια φοβική και αλλοπρόσαλλη πορεία από το ένα άκρο στο άλλο, όσον αφορά την ένταξη του επιχειρηματικού κτιρίου στον αστικό της χώρο.

Στην αρχή είχαμε μια τολμηρή ακόμα και για τα διεθνή και Ευρωπαίκά δεδομένα, πλην όμως απρογραμμάτιστη εισαγωγή του διεθνούς στυλ (international style) από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 η οποία εκφράστηκε ΚΑΙ με μια πρωτόγνωρη αύξηση του ύψους των κτιρίων σε μια προσπάθεια απόδοσης ενός κοσμοπολίτικου ύφους στην αρχιτεκτονική της πόλης.

Δυστυχώς τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα λόγω της σχετικής κατάχρησης του εργαλείου του ύψους από τους συνήθεις εργολάβους εφόσον, σε αντίθεση με ότι θα περίμενε κανένας, τα περισσότερα ψηλά κτίρια των Αθηνών ΔΕΝ είναι κτίρια γραφείων σχεδιασμένα από αρχιτέκτονες αλλά απλές πολυώροφες πολυκατοικίες άτακτα διεσπαρμένες στον αστικό ιστό.

Στις αρχές της δεκαετίας του 80 και κατόπιν αρκετών συζητήσεων οι οποίες άρχισαν από την πολιτική αλλαγή της μεταπολίτευσης και χρωματίστηκαν από μια γενικότερη συναισθηματική φόρτιση της εποχής, έχουμε μια συνεχή και βίαιη κατασυκοφάντηση των ψηλών κτιρίων αλλά και κατ' επέκταση των εταιρικών/ επαγγελματικών κτιρίων γενικότερα.

Όπως γνωρίζουν οι τακτικοί μας επισκέπτες και οι "ψαγμένοι" φίλοι μας εδώ πέρα, η μη κατασκευή ουρανοξυστών στην Αθήνα δεν οφείλεται σε κανένα μεταφυσικό αίτιο ή στην περίφημη "ψωροκώσταινα" που επικαλούνται κάποιοι αρνητιστές αλλά στο απλό γεγονός ότι στην Αθήνα τα ύψη των κτιρίων είναι δια νόμου καθηλωμένα στο μέγιστο ύψος των 27μ δηλαδή των επτά ορόφων εδώ και πολλά χρόνια, σύμφωνα με τον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό του 1985.

Τα επόμενα χρόνια, σε σύμπνοια με το γενικότερο πολιτικό κλίμα και την ιδεολογική κυριαρχία συγκεκριμένου μέρους του πολιτικού φάσματος στην Ελλάδα είχαμε μια συνεχή προσπάθεια αποδόμησης και δαιμονοποίησης των ψηλών/ "γυάλινων" κτιρίων αλλά και των επαγγελματικών κτιρίων εν γένει, η οποία εστιαζόταν στην συστηματική στοχοποίηση ορισμένων από τους πιο γνωστούς κατασκευαστές που ακόμα και σήμερα το όνομά τους αποτελεί "κόκκινο πανί" και σημείο απαξιωτικής αναφοράς ακόμα και από ηγετικά στελέχη του πολιτικού και τεχνικού κόσμου της χώρας τα οποία όμως πρόσκεινται εμφανώς σε πολιτικούς σχηματισμούς συγκεκριμένης ιδεολογικής απόχρωσης.

Μάλιστα, προκαλεί εντύπωση, ιδίως υπό το πρίσμα της γενικότερης ανομίας των τελευταίων δεκαετιών, το πως ο συγκεκριμένος νόμος τηρείται απαρέγκλιτα ενώ κατά τα άλλα, άλλα σημεία των πολεοδομικών και χωροταξικών διατάξεων παραβιάζονται κατά κόρον με αποτέλεσμα και οι βουνοκορφές να καταπατιούνται (χωρίς να έχει προηγηθεί απαραίτητα πυρκαγιά...) αλλά και αιγιαλοί να κτίζονται, και γενικά να κυριαρχεί η ανώμαλη εικόνα την οποία προσλαμβάνει ακόμα και ένας μη ειδικός περί τα χωροταξικά, πολεοδομικά και αρχιτεκτονικά θέματα. και παρόλα αυτά, η θεσμική αυστηρότητα της πολιτείας αλλά και η ανοχή μεγάλου μέρους της κοινωνίας ολόκληρης να εξαντλείται στο μένος κατά των ψηλών κτιρίων και των "γυάλινων πύργων" (που δεν χρειάζεται να είναι και γυάλινοι) του "μεγάλου κεφαλαίου" και "επώνυμων μεγαλοκατασκευαστών" ενώ τριγύρω μας από χωροταξικής άποψης καταλύεται το σύμπαν!!!

Όλα αυτά βέβαια σε αντίθεση με την πραγματικότητα όπου τα ψηλά/ "γυάλινα" κτίρια γραφείων αποτελούν μια ελαχιστότατη μειοψηφία σε σχέση με το σύνολο των κατασκευών στην τσιμεντοποιημένη Αθήνα του "ανώνυμου" εργολάβου πολυκατοικιών.

Για να μιλήσουμε και πιο συγκεκριμένα, στην Αθήνα έχουμε το παγκόσμιο παράδοξο - πρωτοτυπία σε σχέση με τον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο), ότι, παρά το γεγονός ότι (όπως ήταν φυσικό και κατ' αναλογία με τα διεθνώς ισχύοντα για πόλεις του μεγέθους της Αθήνας) ενώ δύο λεωφόροι της πόλης (η Κηφισίας και Συγγρού) έγιναν οι κύριοι τόποι υποδοχής των αναγκών στέγασης εταιρικών/ επαγγελματικών κτιρίων, η κατασκευή των όποιων αυτών κτιρίων, κυρίως στη Λεωφόρο Κηφισίας είναι αποτέλεσμα "κλεφτοπολέμου", αντεκδικήσεων, και συμβιβασμών μεταξύ κατασκευαστών, των "περιοίκων", ομάδων πολιτών, της πολιτείας, των τοπικών αρχών, θεσμικών οργάνων (πχ Συμβούλιο της Επικρατείας), παρά μια ομαλή εφαρμογή ενός πολεοδομικού σχεδιασμού και των σχετικών με αυτόν προβλέψεων.

Με βάση τα όσα είπαμε πιο πάνω, ας δούμε ποιες προϋποθέσεις δεν τηρεί η Αθήνα για να θεωρηθεί σύγχρονο επιχειρηματικό κέντρο παρότι οι υποδομές της έχουν πανθομολογούμενα, βελτιωθεί αισθητά:

-Οι κτιριακές απαιτήσεις των επαγγελματικών χώρων είναι ιδιαίτερες και δεν έχουν καμία σχέση με χώρους κατοικίας ή/ και εστίασης.

Ένας "αστικός μύθος" που συντηρείται και από τις εγχώριες εταιρείες Real Estate είναι ότι η Αθήνα παρουσιάζει επάρκεια χώρων γραφείων, ιδίως αν θεωρήσουμε την παρούσα κατάσταση υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίσης των τελευταίων μηνών.

Η αλήθεια δεν είναι ακριβώς έτσι. Πολλοί από τους προσφερόμενους χώρους είναι ακατάλληλοι διότι πρόκειται για κτίρια σε ακατάλληλες τοποθεσίες (πχ στενούς δρόμους με δυσκολία πρόσβασης, βλέπε πάροδοι Μιχαλακοπούλου και Κηφισίας - Παράδεισοσ Αμαρουσίου), έλλειψη χώρων πάρκινγκ λόγω στενού οικοπέδου, γειτνίαση και όχληση σε/ από κτίρια κατοικιών, μικρό μέγεθος χώρων και κτιρίου, απόσταση από οργανωμένες υπηρεσίες εστίασης, σίτισης και φύλαξης του ακινήτου κλπ.

Έτσι, μπορεί να νομίζουμε εμείς ότι ένα κτίριο είναι "κατάλληλο" γιατί έχει γυάλινη πρόσοψη αλλά δυστυχώς ΔΕΝ είναι έτσι. Δεν μπορεί να είναι τυχαίο εξάλλου ότι η εταιρεία που διεξήγαγε την έρευνα (Cushman & Wakefield) στεγάζεται στον 15ο όροφο του Πύργου των Αθηνών, όπως επίσης στο ίδιο κτίριο και σε ψηλό όροφο στεγάζεται και η εταιρεία Regus η οποία είναι κορυφή στην παροχή επαγγελματικών χώρων προς ενοικίαση. Και άσε τους άλλους να στριμώχνονται στα "συγκροτήματα γραφείων των παρόδων της Μιχαλακοπουλου .

Οι παραπάνω επιλογές των δυο εταιρειών όσον αφορά τον "Πύργο" των Αθηνών (1971!!!) οφείλονται στο ότι οι σύγχρονες εταιρείες απαιτούν μεγάλους χώρους ώστε να επιτυγχάνεται συνέργεια λειτουργιών εφόσον τα λειτουργικά τμήματα ενός οργανισμού ή/ και μιας επιχείρησης επικοινωνούν καλύτερα και η μετακίνηση των στελεχών είναι ευκολότερη, παρά στην περίπτωση που τα τμήματα μιας επιχείρησης είναι διάσπαρτα.

Επιπλέον, η χρήση κυρίως συγκροτημάτων ψηλών κτιρίων επιτρέπει λόγω μεγέθους το σχεδιασμό τους από κάποιον ικανό αρχιτέκτονα με το σκοπό φυσικά της δημιουργίας ενός κτίσματος που πέρα από τη λειτουργική του αποτελεσματικότητα παρουσιάζει μια εικόνα υψηλής αισθητικής η οποία είναι αφ' ενός προς όφελος της επιχείρησης ή των επιχειρήσεων που στεγάζονται εκεί, αφ' ετέρου έχει και πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην αξία της γης παρακείμενων κτισμάτων (όσοι έβοσκαν πρόβατα στα χωράφια τους που ήταν δίπλα στα πρώτα κτίρια γραφείων στην Κηφισίας σήμερα είναι ζάπλουτοι).

Η κατασκευή ψηλών κτιρίων επιτρέπει την κατασκευή κτιρίων μεγάλων τάξεων μεγέθους, με υψηλή αισθητική αλλά και χαμηλό ίχνος κάλυψης οικοπέδου επιτρέποντας έτσι την ύπαρξη παραπλεύρως ελευθέρων χώρων.

Παράδειγμα: To επιχειρηματικό κέντρο της Μελβούρνης
(C) Wikipedia

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε. Είναι αστείο ας πούμε η αίθουσα συσκέψεων σε μικροσκοπικά "γυάλινα" κτίρια γραφείων στα βόρεια προάστια μέσα στα μικροσκοπικά οικοπεδάκια να έχουν θέα στη μπουγάδα της γειτόνισσας. Έλεος!!!

-Η ύπαρξη ευνοϊκού κλίματος προς την επιχειρηματικότητα και τα κτίρια που τη στεγάζουν

Αν ανατρέξουμε σε οποιαδήποτε πηγή, θα παρατηρήσουμε ότι όσον αφορά την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας η Ελλάδα είναι ουραγός και αυτό φυσικά αντανακλά και στις απαντήσεις που έδωσαν τα ξένα στελέχη που συμμετείχαν στην έρευνα. Ίσως όσοι κατοικούμε στην Ελλάδα δεν το αντιλαμβανόμαστε αλλά η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα βάλλεται. Βάλλεται και από το κράτος με υπέρμετρη φορολογία σε αντιστάθμισμα τις ανικανότητας του να μαζέψει τους φόρους, βάλλεται και εν τη γενέσει της εφόσον για την ίδρυση μιας μικρομεσαίας επιχείρησης απαιτούνται 15 διαδικασίες και 169 ημέρες (κατι παραπάνω από 6 μήνες δηλαδή!!!).

Ταυτόχρονα, από τα χείλη πολιτικών και μάλιστα προέδρων κοινοβουλευτικών κομμάτων εντός του κοινοβουλίου ονοματίζονται κατ' εξακολούθηση σε σχετικές ανακοινώσεις στελέχη εταιρειών με περιφρονητικό ύφος με την ευκαιρία της ανακοίνωσης από το ΥΠΕΧΩΔΕ των σχεδίων για το Ελληνικό, ενώ σε κομματικές εφημερίδες κοινοβουλευτικού κόμματος της ελάσσονος αντιπολίτευσης αναγράφεται η αποτρόπαια πιθανότητα να χτιστούν "ακόμα και ουρανοξύστες από το μεγάλο κεφάλαιο", ενώ στην πρώην ιδεολογική τους μητέρα ο ίδιος ο αρχηγός του κράτους επέβαλε να... χτιστούν επτά ουρανοξύστες τη δεκαετία του 50 επειδή επισκέφτηκε τη Νέα Υόρκη και... ζήλεψε.

Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε την σύνδεση των ψηλών κτιρίων με τη... δικτατορία καθώς και τον πόλεμο κατά των όσων κτιρίων που στεγάζουν επιχειρήσεις στη χώρα μας τα οποία σχεδόν δεν θεωρούνται αρχιτεκτονήματα από μερίδα του αρχιτεκτονικού κατεστημένου, ακόμα και αν τα περισσότερα από αυτά τα κτίρια, ιδίως τα λεγόμενα "υψηλής προβολής" όσο ακατάλληλα και αν είναι, είναι ίσως τα μόνα τα οποία σχεδιάζονται από αρχιτέκτονες σε αντίθεση με τις απειράριθμες πολυκατοικίες που σχεδιάζονται από πολιτικούς μηχανικούς αλλά κανένας δεν τις... κυνηγά επί της ουσίας, γι΄αυτό έχω την αίσθηση ότι τα περισσότερα κτίρια που ματαιώνονται ΔΕΝ είναι κτίρια κατοικιών.

Σαν συμπέρασμα, δεν ακούγεται παράδοξο αυτό πού ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, ότι δηλαδή στην ουσία, η ύπαρξη και μόνο των λιγοστών αξιόλογων κτιρίων γραφείων είναι μάλλον αποτέλεσμα συμβιβασμού μεταξύ των αλληλοσυγκρουόμενων συμφερόντων και βουλήσεων περιοίκων, ομάδων πολιτών, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, θεσμικών παραγόντων οι οποίοι μπορούν να επεμβαίνουν στα όρια της νομοθέτησης κατά πως ερμηνεύουν τη νομοθεσία (ΠΧ ΣτΕ, Συμβούλιο της Επικρατείας) το οποίο λόγω της πολυνομίας, της εγνωσμένης θεσμικής αυστηρότητας απέναντι στο μεγάλο και ψηλό κτίριο, αλλά και του αργού ρυθμού εκδίκασης των υποθέσεων καθίσταται πολλές φορές εν τη αγνοία του όργανο εκβιαστών (ή μου δίνεις τόσα ή σε πάω στο ΣτΕ και καλά... ξεμπερδέματα του Αγίου Πέτρου ανήμερα).

Φυσικά το παραπάνω αντικατοπτρίζει το αρνητικό κοινωνικό κλίμα απέναντι σε κτίρια κατάλληλα για τη στέγαση επιχειρήσεων, καθώς και την απροθυμία της εκάστοτε κυβέρνησης να χαράξει μια πολιτική επί του θέματος και να συγκρουστεί με τις ομάδες και τα πρόσωπα τα οποία για ίδιον ή αλλότριο συμφέρον κινούν τα νήματα της αυτοκτονικής ιδεοληψίας στο θέμα των ψηλών κατασκευών στην χώρα μας.

-Άλλοι παράγοντες που είναι εξίσου σοβαροί, όπως το χαμηλό επίπεδο των υπηρεσιών υγείας, παιδείας, και άλλων δημοσίων οργανισμών.

Εν τάχει, διότι δεν είναι το κύριο θέμα του παρόντος αλλά αξίζει να αναφερθεί, το ξένο στέλεχος θα έχει μεγάλη δυσκολία να βρει καλό σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για τα παιδιά του, η δε απουσία αναγνωρισμένων από την Ελλάδα προσβάσιμων τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων για τα παιδιά του (λόγω των γνωστών απαγορεύσεων αλλά και των αυτοκτονικά εσωστρεφικών "ιδιορρυθμιών" των Ελληνικών τριτοβαθμίων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων -για όποιο παιδί ξένου είναι τόσο τρελό ώστε να μπει σε μια τέτοια περιπέτεια) κάνει το θέμα σχεδόν απαγορευτικό για οποιοδήποτε έχει παιδί ηλικίας πάνω από τα 18.

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε την γραφειοκρατία του δημοσίου τομέα σε κάθε βήμα της ζωής του στελέχους, τις πολιτισμικές "ιδιαιτερότητες" της σύγχρονης Ελλάδας, την δυσκολία εκμάθησης της Ελληνικής γλώσσας. Μόνο παρήγορο σημείο η γλωσσομάθεια του μέσου Έλληνα η οποία επιτρέπει την επικοινωνία με το ξένο στέλεχος (αθάνατα φροντιστήρια ξένων γλωσσών. !!!)


V. Τι πρέπει να γίνει

Το πρώτο που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε είναι ότι η Αθήνα είναι μια πόλη αφιλόξενη για τους κατοίκους της, πόσο μάλλον για τα ξένα στελέχη επιχειρήσεων. Μπορεί εμείς να χαιρόμαστε τον ήλιο, τη φραπεδιά, τα μπανάκια το καλοκαίρι, την ανεμελιά, τα μπαράκια αλλά αν μας ενδιαφέρει η στήριξη της Αθήνας όσον αφορά το επιχειρηματικό σκέλος πρέπει να καταλάβουμε ότι αν τα πολλά μικρά και μεγάλα που κάνουν τη ζωή μας πατίνι ώρες ώρες μπορεί να είναι άκρως εκνευριστικά (στην καλύτερη περίπτωση) για μας, εν τούτοις είναι επικίνδυνα για ένα άνθρωπο σε πόστο υψηλής ευθύνης και ο οποίος έχει και το μειονέκτημα ότι δεν μιλάει τη γλώσσα μας.

Το δεύτερο που πρέπει να διερωτηθούμε είναι το αν θέλουμε ξένα στελέχη και ενδεχόμενα ξένες επιχειρήσεις στη χώρα μας. Ακούγεται αστείο αλλά με ετούτα και με εκείνα, συμπεριφερόμαστε πολλές φορές σουρεαλιστικά. Μισούμε ας πούμε ιδεολογικά την ιδέα του ατσαλάκωτου στελέχους στον ουρανοξύστη ή στο μεγάλο εταιρικό κτίριο; Μα έχουμε το δικαίωμα ή την επιλογή (και από τα αποτελέσματα της έρευνας φαίνεται ότι την έχουμε κάνει ήδη ...) με εύσχημο τρόπο να μην τους... ενθαρρύνουμε να εγκατασταθούν στα... μέρη μας. Αν όμως τους θέλουμε, πρέπει να τους εξασφαλίσουμε ένα minimum ποιότητας υπηρεσιών την οποία που να πάρει η ευχή δικαιούμαστε και για τους εαυτούς μας. Εκτός αν ήδη εγκαταλείψαμε τα υψηλά όνειρα για "επιχειρηματικά κέντρα της Μεσογείου" και ακούγονται ρυθμικά και πάλι από τη γωνία οι τρύπιες παντόφλες της... θείας Ψωροκώσταινας την οποία θυμόμαστε και επικαλούμαστε όταν αρχίζουν οι δύσκολες προκλήσεις .

Σε κάθε περίπτωση όμως, αν επιλογή μας είναι η Αθήνα εκτός από μια καλή μεσανατολική πόλη να γίνει όντως επιχειρηματικό κέντρο, τότε θα πρέπει να προσπαθήσουμε πολύ. Και όσον αφορά την αλλαγή στάσης απέναντι στην επιχειρηματικότητα, αλλά και σε ένα άλλο αστικό προσανατολισμό όπως τον περιγράφουμε και εγώ και οι άλλοι φίλοι στα blogs και τα forums.

Χωρίς νεοπλουτίστικες υστερίες θα πρέπει να επιλεγούν δυο τρία μέρη (ταχουμε πει, μην τα ξαναλέμε) όπου θα κατασκευαστούν οι απαραίτητες υποδομές να στεγάσουν επιχειρήσεις και να δώσουν μια νέα εικόνα στην πόλη. Ύστερα, θα πρέπει να υπάρξει σχέδιο το οποίο θα περιλαμβάνει την ένταξη των ψηλών κτιρίων στον αστικό ιστό της πόλης πράγμα το οποίο γίνεται με την ύπαρξη ΠΟΛΛΩΝ ελεύθερων και ελεύθερα προσβάσιμων χώρων (όχι άλλοι βλοσυροί security στα αίθρια των πενταώροφων της Κηφισίας, λες και φυλάνε τον Πάπα, καταντάει αστείο ), όπου οι Αθηναίοι θα εξοικειωθούν με τις κλίμακες αυτών των αναπτύξεων.

Τέλος, οι δράσεις αυτές θα πρέπει να είναι μέρος μιας ευρύτερης δυναμικής επέμβασης ανάταξης της πόλης της Αθήνας, η οποία θα περιλαμβάνει ΚΑΙ εκτάσεις υψηλού πρασίνου που όλοι το θέλουν αλλά ποτέ δεν γίνεται, ΚΑΙ ποδηλατόδρομους, ΚΑΙ οτιδήποτε χρειάζεται τέλος πάντων αυτή η δύσμοιρη πόλη. Θα πάρει χρόνο, δεκαετίες ενδεχομένως εφόσον όλες οι πόλεις εξελίσσονται στο διηνεκές. Παρόλα αυτά, σε ελάχιστα χρόνια, όταν τα πρώτα κτίρια θα έχουν ολοκληρωθεί και οι περιβάλλοντες χώροι τους θα έχουν ήδη διαμορφωθεί, θα έχει γίνει ένα ελπιδοφόρο ξεκίνημα το οποίο θα δώσει νέα πνοή στο σημείο της συγκεκριμένης ανάπτυξης (Ελαιώνας; )

Εκείνο όμως από το οποίο πρέπει πάση θυσία να ξεφύγουμε, και γι' αυτό αγωνιζόμαστε όλοι οι φίλοι εδώ πέρα, είναι η μίζερη λογική των απαγορεύσεων, των αφοριστικών ιδεοληψιών, με λίγα λόγια της αποξένωσης από το σύγχρονο αστικό γίγνεσθαι και πράττειν.

Η συγκεκριμένη έρευνα στην οποία αναφερόμαστε χτύπησε ένα μεγάλο καμπανάκι εφόσον δεν προέρχεται ούτε από εμάς τους ίδιους, ούτε από τουρίστες της μιας βραδιάς, αλλά από επαγγελματίες και μας λέει πολλά ανησυχητικά μεν, χρήσιμα δε πράγματα τα οποία δεν τα ακούμε διότι νομίζουμε μέσα στην αυταρέσκεια μας πως επειδή κάναμε ένα Μετρό, μια Αττική οδό και ένα EL. Venizelos, καθαρίσαμε για άλλα πενήντα χρόνια .

Λάθος!!!

Ο αγώνας για την Υψηλή Αθήνα μόλις άρχισε και συνεχίζεται.

Ας είμαστε έτοιμοι για την συνέχεια, για μια Αθήνα που όντως μας αξίζει, την δικαιούμαστε και μπορούμε να την κατακτήσουμε!!!.

14 Σεπ 2008

Οι Ουρανοξύστες της Κωνσταντινούπολης και μερικά διδάγματα για την Αθήνα

Πανoράματα των ουρανοξυστών της Κωνσταντινούπολης από την Ασιατική πλευρά (Camlica)
(c) Wow Turkey & Skyscrapercity.com


1. Η "Άλλη" Κωνσταντινούπολη


Λόγω της ιστορικής της σχέσης με τον Ελληνικό γεωγραφικό και εθνικό χώρο ή Κωνσταντινούπολη ανέκαθεν δημιουργούσε στους Έλληνες μια αντιφατική εντύπωση ανάμεσα στο μύθο και την πραγματικότητα. Εννοείται πως, για τους ξεριζωμένους Έλληνες κατοίκους της η ανάμνηση του αποχωρισμού αποτελεί μια οδυνηρή εμπειρία. Από την άλλη όμως, μεγάλο μέρος της οδύνης δεν αποτελούν μόνο τα πάνδεινα που υπέστησαν οι πρόσφυγες Πολίτες Έλληνες, αλλά ο καθαυτό αποχωρισμός και ο ξεριζωμός "από μια τέτοια πόλη", όπως πολύ παραστατικά το λέει και ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Ιεροκλής Μηχαηλίδης στην ταινία του Τάσου Μπουλμέτη "Πολίτικη Κουζίνα".


Οι ζωντανές διηγήσεις των πρώην κατοίκων της Πόλης που ήρθαν στην Ελλάδα πριν τη δεκαετία του 1960 περιγράφουν μια όμορφη, γραφική, πλην ξεχασμένη από το χρόνο και σχεδόν υπανάπτυκτη πόλη γύρω στο ένα με δύο εκατομμύρια κατοίκους (όσο και η Αθήνα δηλαδή), με πολλές φυσικές ομορφιές αλλά και άσχημα σημεία, τα οποία όμως τα κάλυπτε (και τα καλύπτει ακόμα) σαν μαγική ομίχλη η αύρα του Βοσπόρου που διαπνέει αυτή τη μοναδική από κάθε άποψη πόλη των δύο ηπείρων.


Απόγευμα στην Πόλη - Μερική άποψη της γέφυρας του Γαλατά και των τζαμιών

(c) Γρηγόρης Μαλούκος - gm2263


Αποτελεί έκπληξη λοιπόν για τον πολύ κόσμο όταν τυχαία, βλέποντας φωτογραφίες από ηλεκτρονικές ή έντυπες πηγές, ή κατόπιν διηγήσεων μαθαίνει μια "άλλη πλευρά" της Πόλης όπου ολόκληρες περιοχές έχουν μεταμορφωθεί σε υψηλού επιπέδου αστικά περιβάλλοντα τα οποία σε καμία περίπτωση δεν θυμίζουν τις διηγήσεις και εικόνες άλλων εποχών (πχ παζάρια, τζαμιά, κλπ), εικόνες που πολλές φορές πολλές φορές απουσιάζουν από τους σημερινούς τουριστικούς χάρτες και οδηγούς, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους σχεδόν αποσιωπούν ή/ και αγνοούν την μοντέρνα της όψη.


Και όμως, στην πραγματικότητα, ολόκληρες περιοχές της Πόλης μεταβάλλονται τάχιστα σε εμπορικά και επιχειρηματικά κέντρα με ευρείες λεωφόρους, βουλεβάρτα και άφθονα πάρκα, εμπορικά κέντρα και καταστήματα (όπου το μεγαλύτερο, το Cevahir Mall περιλαμβάνει 348.000 τετρ. μέτρα ενοικιάσιμων χώρων – κάντε σύγκριση με τα 58.500 του "the Mall Athens" για να καταλάβετε για τι μέγεθος μιλάμε, και αυτό είναι το μεγαλύτερο από καμιά δεκαπενταριά σε όλη την Κωνσταντινούπολη που είναι σε μέγεθος μεγαλύτερο, ίδιο ή/ και συγκρίσιμο με το "Mall"), μεγάλα ξενοδοχεία, εξαιρετικής ποιότητας συγκροτήματα κατοικιών…


…και φυσικά ουρανοξύστες.



(c) Wow Turkey & Skyscrapercity.com


Βλέποντας μια εικόνα σαν την παραπάνω η οποία φυσικά διαφέρει από αυτό που πολλοί Έλληνες θα ήθελαν να μοιάζει η Πόλη, και μετά από κάποιες στιγμές αμηχανίας αρχίζουν συνήθως και τα σχόλια τα οποία στην πλειοψηφία τους είναι είτε συγκρατημένα, είτε ανοικτά πικρόχολα. (εντάξει, έχτισαν και δυο ουρανοξύστες και τι έγινε, η υπόλοιπη πόλη είναι ερείπια, ότι και αν κάνουν Ευρωπαίοι δε γίνονται, κλπ κλπ).


Είναι όμως έτσι;


2. Ουρανοξύστες στην Κωνσταντινούπολη – Μια επισκόπηση


Κατά μια μεγάλη ειρωνεία της τύχης η αρχή της κατασκευής πραγματικά ψηλών κτιρίων στην Κωνσταντινούπολη άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του 80, ακριβώς τη στιγμή που η ανέγερση τους απαγορεύτηκε στην Αθήνα με το Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό του 1985. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Αθήνα είχε ήδη δημιουργήσει ένα απόθεμα 40+ κτιρίων από 12 έως 28 πατώματα, εκ των οποίων ορισμένα, όπως πχ τα ψηλά κτίρια των Αμπελοκήπων, έδιναν, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 70 από ορισμένες γωνίες την εντύπωση ενός πρωτογενούς skyline (ουρανογραμμή της πόλης που σχηματίζεται από ψηλά κτίρια).


Τα λιγοστά ψηλά κτίρια της Αθήνας στους Αμπελοκήπους από το Χίλτον
(c) Γρηγόρης Μαλούκος - gm2263


Από τότε σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε στον ορίζοντα της Αθήνας με αποτέλεσμα η μεν Αθήνα να δίνει την εντύπωση μιας περίεργης στασιμότητας σε όλη της την έκταση και όχι μόνο όπως θα περίμενε κανείς, στις περιοχές πλησίον του ιστορικού κέντρου, ενώ η Κωνσταντινούπολη από την άλλη, τουλάχιστον στο θέμα των κτιριακών υποδομών να φαίνεται ότι προοδεύει συνεχώς. Και ενώ πράγματι, οι απέραντες λαϊκές συνοικίες με τα αυθαίρετα κτίσματα τις γνωστές "κατοικίες της μιας νυκτός" (overnight dwellings ή gecekondu στην Τουρκική γλώσσα), συνεχίζουν να υπάρχουν, από την άλλη, διαπιστώνει κανείς μια αυξημένη κινητικότητα, μια "αγωνία" θα έλεγε κανένας, οι όποιες άσχημες εικόνας να μην είναι ορατές από τον μέσο τουρίστα (εκτός και εάν κάποιος την "ψάξει" τη φάση), και το κυριότερο, εκεί που φαίνονται, να δίνουν την περίπτωση μιας προσωρινής και όχι παγιωμένης κατάστασης η οποία όπου να' ναι θα αλλάξει.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η εξέλιξη και η εξάπλωση της κατασκευής ψηλών κτιρίων στην Κωνσταντινούπολη αποτελεί μια καλοδουλεμένη εκδοχή ενός Ελληνικού μοντέλου που θα μπορούσε να είχε εφαρμοστεί και στην Αθήνα σε ένα εναλλακτικό σύμπαν. Αυτή, κυρίως όσον αφορά την ανάπτυξη ουρανοξυστών "γοήτρου" (δηλαδή των γνωστών πολυώροφων κτιρίων με γυάλινες προσόψεις), φαίνεται να ανέπτυξε την χωροθέτηση τους πάνω σε ένα εκτεταμένο οδικό άξονα όπως πριν από 30-35 χρόνια φαινόταν ότι θα γινόταν με τη λεωφόρο Συγγρού και τη Λεωφόρο Κηφισίας οι οποίες συγκεντρώνουν ένα μεγάλο αριθμό ψηλών κτιρίων αλλά και χαμηλών τα οποία ακολούθησαν στις δεκαετίες του 80 και μετέπειτα και αποτελούν δείγματα -άλλες φορές πετυχημένα και άλλες όχι- "αρχιτεκτονικής γοήτρου".

Στην περίπτωση της Κωνσταντινούπολης ο συγκεκριμένος οδικός άξονας φαίνεται να είναι η αυτός που αρχίζει από τη λεωφόρο Barbaros (από το γνωστό πειρατή Μπαρμπαρόσσα) και συνεχίζει σαν Λεωφόρος Buyukdere. Αν θα θέλαμε να εντοπίσουμε τα σημεία πύκνωσης την κάθετης ανάπτυξης της Πόλης, θα βλέπαμε ότι αυτή επικεντρώνεται σε τέσσερα σημεία, από τα οποία τα τρία, δηλαδή οι συνοικίες Levent, Maslak και Sisli βρίσκονται πάνω στο συγκεκριμένο οδικό άξονα ή σε παρακείμενες περιοχές, ενώ η τέταρτη ανάπτυξη, στην περιοχή του Kozyatagi βρίσκεται στην Ασιατική πλευρά της πόλης και στην ουσία λαμβάνει χώρα γύρω από το τεράστιο Carrefour της περιοχής.

Στην παρακάτω φωτογραφία σημειώνονται με κίτρινα γράμματα αυτές οι περιοχές (κλικ στην φωτογραφία για ανάπτυξη:

Επεξεργασμένος χάρτης με τις κυριότερες περιοχές συγκεντρώσεις ψηλών κτιρίων επαγγελματικής χρήσης στην Πόλη
(c) Google Earth


3. Κάθετες αναπτύξεις στην Κωνσταντινούπολη

-
Levent


Η περιοχή του Levent με αναπαράσταση του υπό περάτωση αυτή τη στιγμή νέου ψηλώτερου κτιριου "Sapphire of Istanbul" (ύψος 261μ) στα δεξιά της εικόνας
(c) WoW Turkey.com

Είναι ίσως η χαρακτηριστικότερη περιοχή υψηλών κτιρίων της πόλης και κατά πολλούς το καμάρι της, εφόσον εκεί υπάρχουν αν όχι τα ομορφότερα, πάντως τα εντυπωσιακότερα ψηλά κτίρια της Κωνσταντινούπόλης. Η δόμηση της περιοχής είναι σχετικά αραιή, με άφθονους ελεύθερους δημόσιους χώρους και ένα από τα χαρακτηριστικά της (και όχι μόνον) είναι η πληθώρα δίδυμων πύργων που στη βάση τους υπάρχουν εμπορικά κέντρα. Τα πιό χαρακτηριστικά από αυτά είναι το Metrocity Millennuium και το Istanbul Kanyon.

Ίσως σε κάποια παράλληλη διάσταση, η Λεωφόρος Κηφησίας από το ύψος του "Υγεία" μέχρι τη διασταύρωση με την Αττική οδό να έμοιαζε κάπως έτσι, εφόσον σε κάποια σημεία της τη θυμίζει πολύ...

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από από το Levent και έχουν τραβηχτεί ανά διάφορες περιόδους και γι' αυτό οι προσεκτικοί παρατηρητές μπορεί να παρατηρήσουν τις ελλείψεις ή προσθέσεις σε ορισμένα κτίρια ανάλογα με το πόσο πρόσφατη είναι η κάθε φωτογραφία.

Όλες οι επόμενες φωτογραφίες του κειμένου (c) Wow Turkey, skyscrapercity.com ή/ και skyscraperlife.com εκτός αν αναφέρεται διαφορετικός δικαιούχος.








Αυτό πρέπει να είναι το χρηματιστήριο της Πόλης το οποίο φυσικά σε καμιά περίπτωση δε θυμίζει το νέο αποτυχημένο κτίριο του ΧΑΑ της Λ. Καβάλας.



Στην επόμενη φωτογραφία βλέπουμε ένα τμήμα του εμπορικού κέντρου Istanbul Kanyon όπως φαίνεται από ένα από τα κτίρια του συγκροτήματος.

Θα μπορούσε να είναι το ως ώρας άκτιστο οικόπεδο δίπλα από το "Υγεία" στη Λεωφόρο Κηφισίας. Σε μια παράλληλη πραγματικότητα, ίσως...



Η επόμενη φωτογραφία είναι αφιερωμένη εξαιρετικά σε όσους είτε επίτηδες είτε λόγω πλάνης διαδίδουν ότι οι ουρανοξύστες συνοδεύονται από μείωση του αστικού πρασίνου:

Φανταστείτε τον Ελαιώνα έτσι σε καμιά δεκαριά χρόνια (λέμε τώρα, dream on...)


-Maslak

Η περιοχή αυτή βρίσκεται προς τα βόρεια και σχεδόν στα όρια της πόλης πάνω στη Λεωφόρο Buyukdere. Η πρώτη γενεά κτιρίων της κατασκευάστηνε στστα μέσα της δεκαετίας του 1990. Η πυκνότητα δόμησης, χωρίς να είναι απαγορευτική, εν τούτοις είναι πιό υψηλή από αυτή του Levent. Μεγάλο αντιστάθμισμα όμως σε αυτό αποτελεί η γειτνίαση της περιοχής με εμγάλες εκτάσεις δασών και γενικά υψηλού περιαστικού πρασίνου.

Μια μεγάλη ώθηση στην περιοχή του Maslak έδωσε η ανέγερση ενός συγκροτήματος πολλών πύργων των 33 ορόφων προς τα νοτιο-δυτικά των ήδη υπαρχουσών κατασκευών, πράγμα το οποίο αναβάθμισε εν γένει την εικόμα της περιοχής και της έδωσε μια πιό "ώριμη" όψη.



Ακολουθούν διάφορες φωτογραφίες από την περιοχή





Το "αστέρι" της περιοχής είναι ένα υπό ανέγερση (με αργούς ρυθμούς...) κτίριο γνωστό και σαν "Diamond of Istanbul" ύψους 270μ και σχεδόν 70 ορόφων το οποίο στην ουσία είναι ένας πολυ-ουρανοξύστης (multiscraper) που αποτελείται από τρεις πτέρυγες που συνδέονται μεταξύ τους με ένα πύργο κατακορύγων επικοινωνιών, κάτι σαν σε αναλογία με το κτίριο του ΟΤΕ στο Μαρούσι.

Το συγκεκριμένο κτίριο θεωρείται ότι αποτελεί, μαζί με το Sapphire of Istanbul την επίσημη είσοδο της Κωνσταντινούπολης σε μια ομάδα πόλεων οι οποίες θεωρούνται ότι οδηγούν την εξέλιξη των ψηλών κτιρίων στον κόσμο.

Ακολουθούν αναπαραστάσεις του κτιρίου:




-Sisli

Η συγκεκριμένη περιοχή είναι αντικείμενο μεικτης ανάπτυξης που αποτελείται από κτίρια γραφείων, κατοικιών, καθώς και από το τεράστιο εμπορικό κέντρο Cevahir που αναφέραμε στην αρχή. Από αυτή την περιοχή μέχρι και τα όρια του ιστορικού κέντρου της πόλης είναι διάσπαρτα κάποια ψηλά κτίρια αν και οι αντιδράσεις είναι πολλές λόγω της γειτνίασης της με τις ακτές του Βοσπόρου και με το ιστορικό κέντρο της πόλης.


-Kozyatagi

Η συγκεκριμένη ανάπτυξη λαμβάνει χώρα γύρω από το τεράστιο Carrefour της περιοχής. Υπάρχει ένας αριθμός πολλών ψηλών κτιρίων γραφείων ο οποίος περιβάλλεται από δεκάδες κτίρια κατοικιών μέσου ύψους 15 ορόφων.

Παρά το γεγονός ότι στην περιοχή υπάρχει μια κατασκευαστική κινητικότητα, εν τούτοις η περιοχή απέχει παρασάγγες από το να συγκριθεί με τις υπόλοιπες που εξετάσαμε, αν και, τα ψηλά κτίρια γραφείων που ήδη υπάρχουν εκεί πέρα θα έκαναν εντύπωση αν, ας πούμε, τα μεταφέραμε στο Μαρούσι ή στη Δραπετσώνα...




Κλείνοντας αυτή την ενότητα, θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι ο αριθμός των κτιρίων αναλόγου ύψους που κάποτε χαρακτηρίζαμε "πύργους" στην Αθήνα είναι πολύ μεγάλος. Αν και όχι απαραίτητα υψηλής αισθητικής εν τούτοις, η Κωνσταντινούπολη έχει πάρα πολλά ψηλά κτίρια. Άξιοι μνείας είναι πολλοί πύργοι κατοικιών και ολόκληρα συγκροτήματα όπως το Andromeda ή το Bahcesehir που βλέπουμε πιό κάτω:



Ποια είναι όμως τα θετικά συμπεράσματα που μπορούμε να συναγάγουμε από όσα διαβάσαμε πιο πάνω;


4. Μερικά συμπεράσματα

Επειδή με την Κωνσταντινούπολη ασχολούμαι αρκετά χρόνια, όπως αντιλαμβάνεται κανένας, έχω δείξει πολλές από τις φωτογραφίες που είδαμε (και που δεν είναι οι μόνες, φυσικά) σε αρκετό κόσμο. Οι αντιδράσεις φυσικά ποικίλλουν. Στους περισσότερους, ιδίως στα άτομα κάποιας νεαρής ηλικίας τους πέφτει το σαγόνι γιατί φυσικά η εικόνα που έχουν για την Πόλη είναι σχεδόν τριτοκοσμική.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γνώμες εκείνων οι οποίοι παρουσιάζουν άρνηση να δεχτούν ότι σε αυτό τον τομέα τουλάχιστον, οι Τούρκοι μας έχουν ξεπεράσει. Συνήθως παθαίνουν ταραχή, παίρνουν φόρα και αρχίζουν να μιλούν για το ότι όταν αυτοί ήταν στα δέντρα/ έτρωγαν βελανίδια/ περπατούσαν με τα τέσσερα/ εμείς χτίζαμε Παρθενώνες (τα γνωστά...), ότι η μικρούλα η χώρα μας μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς ακόμα υποφέρει (και ας πέρασαν 200 χρόνια σχεδόν από την απελευθέρωση), ότι ότι και να κάνουν οι Τούρκοι είναι Ασιάτες, Μογγόλοι, κλπ κλπ.

Τέλος. υπάρχει και η χαρακτηριστική αντίδραση ενός φίλου ο οποίος με αγανάκτηση με ρώτησε: "Μα καλά, δεν υπάρχει κάποιος να πάει να δείξει αυτές τις φωτογραφίες (στην πραγματικότητα δεν ήταν τόσο αβρός στις εκφράσεις του, αλλά αυτό ήταν το κεντρικό νόημα) στο Σουφλιά", και η απάντηση μου φυσικά είναι ότι οι πολιτικοί μας τα έχουν δει... μάλλον.

Το θέμα είναι ότι δεν υπάρχει η βούληση να αλλάξει κάτι, και ότι ΚΑΙ το θέμα των ψηλών κτιρίων προσφέρεται για πολιτική εκμετάλλευση και μάλιστα από αυτούς που ξέρουν ότι υπό όρους, η κατασκευή ψηλών κτιρίων στην Αθήνα θα της προσέδιδε μια πιο "μητροπολιτική" όψη ΚΑΙ θα βοηθούσε ενδεχόμενα στην αναδιάρθρωση ορισμένων αστικών λειτουργιών.

Οι παραπάνω εικόνες λοιπόν από την Κωνσταντινούπολη, αν τις δούμε με θετικό μάτι μας διδάσκουν τα εξής:

1. Η κατασκευή των ψηλών κτιρίων με λελογισμένη χρήση γης δεν αντίκειται στη δημιουργία πρασίνου ή ελευθέρων χώρων. Τουναντίον, όλα τα σύγχρονα συγκροτήματα με ψηλά κτίρια αφήνουν πολλούς ελεύθερους χώρους οι οποίοι επιτρέπουν και στους χρήστες τους να θαυμάζουν αυτά τα δημιουργήματα, σε αντίθεση με τα χαμηλά αλλά "κολλημένα" κτίρια του συνεχούς συστήματος δομήσεως το οποίο κατέστρεψε την Αθήνα (και την Κωνσταντινούπολη).

2. Η κατασκευή καλής ποιότητας ψηλών κτιρίων αναβαθμίζει την εικόνα και το "status" μιας πόλης, πράγμα που είναι απαραίτητο στην προώθηση της πόλης στο διεθνές γίγνεσθαι.

3. Οι ουρανοξύστες μπορούν να υπάρξουν σε μια ιστορική πόλη υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προσβάλλουν τα ιστορικά της τοπόσημα. Αντίθετα, η εναλλαγή από το παλιό στο καινούριο κάνει τη ζωή σε μια τέτοια πόλη συναρπαστική και της δίνει σε μια επιπλέον διάσταση.

4. Είναι γνωστό ότι η Κωνσταντινούπολη είναι φτωχομάνα. Υπολογίζεται ότι ένας πληθυσμός ανάλογος της Αθήνας ζει κάτω από τέτοιες συνθήκες φτώχειας. Εκεί όμως δεν ακούγεται σαν δικαιολογία το "όλα τάχε η Μαριωρή, ο φερετζές της έλειπε" όπως ακούγεται κατά κόρον από τους υποστηρικτές της αστικής συντήρησης στην Ελλάδα, αν και, παρεμπιπτόντως, η Πόλη είναι μια από τις κοιτίδες του συγκεκριμένου ενδύματος.

5. Η Κωνσταντινούπολη καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες ώστε να φαίνεται (και να είναι) μια πόλη νοικοκυρεμένη. Τα ψηλά κτίρια πολλές φορές συντείνουν σε αυτή την εντύπωση, την έστω μερική και περιορισμένη. Λειτουργούν σαν "ενάρετες νησίδες" παραγωγής πολιτισμού και αστικής νοικοκυροσύνης. Δημιουργούν αστικά πρότυπα αισθητικής και συμπεριφοράς πολιτών, όπως έγινε πχ με το Μετρό στην Αθήνα.

6. Οι ουρανοξύστες μαζί με το κατάλληλο οικονομικό κλίμα βοηθούν την προσπάθεια μιας κυβέρνησης να προσελκύσει επενδύσεις. Η πόλη η οποία φιλοξενεί ψηλά κτίρια σε πυρήνες όπως το Levent ή το Maslak δείχνει μια φιλικότητα προς τον επενδυτή ο οποίος θα ήθελε να στεγαστεί σε αυτή την πόλη. Αντίθετα, η εσωστρεφική και ισοπεδωτική εικόνα της Αθήνας με την υπερπροσφορά μεν χώρων αλλά και έλλειψη υψηλής ποιότητας και προδιαγραφών συγκροτημάτων επαγγελματικών κτιρίων (το τριώροφο "συγκρότημα γραφείων" σε πάροδο-γειτονιά της Κηφισίας ΔΕΝ αποτελεί παράδειγμα επαγγελματικού κτιρίου), προβάλλουν μια "άμα σας αρέσει" αντίληψη πραγμάτων που καταδεικνύει μια αντιπάθεια σε τέτοιου είδους κτίρια αλλά και τους εν δυνάμει χρήστες τους και διώχνει όποιον δεν είναι διατεθειμένος ή δεν έχει υποχρέωση να αναχθεί τέτοιες παραδοξότητες.

Σαν αποτέλεσμα των ανωτέρω, η Κωνσταντινούπολη φαίνεται να είναι μια πόλη που ναι, έχει υποστεί μεγαλύτερη ζημιά από την Αθήνα σε σχέση με την ποιότητα του αστικού της περιβάλλοντος (από εκεί που η Αθήνα και η Κωνσταντινούπολη είχαν 1,5 εκατομμύρια κατοίκους μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο, τώρα η Πόλη κατέληξε να έχει τριπλάσιο πληθυσμό, και φυσικά, αυτό κάτι σημαίνει).

Από την άλλη όμως, η Κωνσταντινούπολη κερδίζει τις εντυπώσεις διότι σαν πόλη φαίνεται ότι
το παλεύει το πράγμα. Η Αθήνα αντίθετα, φαίνεται να είναι μια πόλη που από το 2004 και μετά, με μερικές φωτεινές εξαιρέσεις, φαίνεται να έχει παραδώσει τα όπλα. Διότι αλίμονό μας αν καταφέραμε και πάλι μετά από Ολυμπιακούς Αγώνες το μόνο που έχουμε να δείξουμε να είναι η Ακρόπολη και η Πλάκα, εφόσον βέβαια οι κύριες αθλητικές Ολυμπιακές εγκαταστάσεις στο ΟΑΚΑ είναι (ακόμα) κλειστές για το κοινό ενώ άλλες αναπτύξεις όπως αυτή του Ελληνικού βρίσκονται τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές στο στάδιο της διαβούλευσης μεταξύ ανένδοτων δημάρχων που θέλουν "πράσινο, πράσινο και μόνο πράσινο" σε 6.500 στρέμματα γης (δυο φορές το Central Park της Νέας Υόρκης) ενώ δεν είναι άξιοι να διατηρήσουν αλσύλλια των πέντε στρεμμάτων.

Και καλά, όταν αρχίζουν τα δύσκολα το πόπολο μπορούμε να το ξεγελάμε με εθνικιστικές κορώνες, προγονοκαπηλεία και τα γνωστά, και να χτίζουμε (για ελληνικές εταιρείες μιλάω) ουρανοξύστες στη Μόσχα και τη Σόφια (ναι, καλά διαβάσατε) αλλά να μην επιτρέπεται να τους χτίσουμε στην πρωτεύουσα του κράτους μας ή στη συμπρωτεύουσα. Α, όχι, αυτές κατά παγκόσμια πρωτοτυπία τις θέλουμε να είναι και "μητροπόλεις των Βαλκανίων" αλλά με όψη μεγαλοχωρίου για να μη χαλάμε τις... "ανθρώπινες κλίμακες", ακόμα και αν μιλάμε για την Λεωφόρο Κηφισίας, την Αττική οδό ή την Εθνική οδό, τη Δραπετσώνα και τα Σπάτα. Με αποτέλεσμα άλλο ένα νεο-Ελληνικό παράδοξο, κτίρια που θα κοσμούσαν την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη να χτίζονται στη Μόσχα, τη Σόφια και τα... Τίρανα από Ελληνικές εταιρείες, και οι πόλεις αυτές να προοδεύουν με Ελληνική τεχνογνωσία και προσπάθεια. Εκεί φτάσαμε.

Πάλι καλά που χτίζουν ουρανοξύστες στην Πόλη τουλάχιστον, διότι "όταν με χρόνια, με καιρούς πάλι δικά μας θά'ναι", θα τους βρούμε έτοιμους. Κάτι είναι κι' αυτό.

Επιπλέον μερικές πηγές:

σελίδα της Κωνσταντινούπολης από το skyscrapers.com / emporis.com

-Istanbul Skyline pictures από το skyscrapercity.com

-Projects and Construction in Istanbul and Turkey - από το skyscrapercity.com.

...και τα συμπεράσματα δικά σας.

16 Ιουλ 2008

Οι Ουρανοξύστες και το Τίποτα

Υπάρχει ένα παραμυθάκι από εκείνα που είμαι σίγουρος πως αρέσουν στους απανταχού φίλους των ψηλών κτιρίων, ξέρετε εκείνα με δράκους, πριγκίπισσες, νάνους και ξωτικά και κυρίως ψηλούς πύργους. Όπως και στην περίφημη τριλογία του "Άρχοντα των Δαχτυλιδιών" (ποιος αλήθεια φίλος δεν σκίρτησε με τις απίστευτες λήψεις των πύργων και των κυκλώπειων τειχών που έκρυβαν ψηλές πόλεις όπου λάμβαναν χώρα απίστευτες μάχες), οι κεντρικοί ήρωες σε αυτό το παραμυθάκι που σας λέω πολέμησαν μόνοι τους και λίγοι αλλά όχι ολίγιστοι εναντίον μιας απίστευτης απειλής ενάντια στον παραμυθόκοσμο της Φαντασίας και των ονείρων εκείνης του Τίποτα.

Ο τίτλος της ταινίας που βασίζεται στο ομώνυμο βιβλίο του Michael Ende ονομάζεται "The Neverending Story" (Die unendliche Geschichte).


Το πόστερ της ταινίας


Εδώ και κάποιο καιρό αισθάνομαι αυτό που οι Αγγλοσάξωνες ονομάζουν "writer's block" (κάτι σαν "το μπλοκάρισμα του συγγραφέα". Σκέψεις, συναισθήματα (αν και αγαπάμε τα ψηλά κτίρια, ναι, έχουμε και τέτοια - μεγάλα σαν τα κτίρια που οραματιζόμαστε) σκόρπιες φράσεις, λέξεις, εικόνες στιγμές, όλα αυτά περνούν από μπροστά μου αλλά για κάποιο λόγο δε μορφοποιούνται. Φεύγουν, χάνονται, σαν μικρά διαμαντάκια που κατρακυλούν γοργά προς τον υπόνομο της λήθης και με απελπισία παρατηρώ τη λάμψη τους να αιχμαλωτίζεται από το έρεβος της ανυπαρξίας - τού τίποτα. Εξάλλου με τόσα που γίνονται, τιμές πετρελαίου, σκάνδαλα, κρίσεις κλπ, φοβάμαι πως ότι και να γράψει κάποιος θα είναι μάταιο. Δε θα αλλάξει τίποτα.

Στην ταινία ο πραγματικός κόσμος έχει σαν αντίκοσμο τον κόσμο της φαντασίας των ανθρώπων. Το Τίποτα εμφανίζεται από το πουθενά αλλά έχει σαν προέλευση του την απαισιοδοξία και την κατήφεια στον "πραγματικό κόσμο", καταστρέφει μεν τον κόσμο της φαντασίας αλλά, και μέσα από την ταινία διαφαίνεται η απειλή ότι "το τίποτα" αφού τελειώσει με τον πραγματικό κόσμο μάλλον θα έρθει να "παίξει μπάλα" και στα μέρη μας. Ευτυχώς, ένα δίδυμο ηρώων -μικρής ηλικίας- και από τον πραγματικό αλλά και από τον κόσμο της φαντασίας σώζουν την κατάσταση με όπλο τους -τι άλλο;- την αγάπη (είπαμε, μιλάμε για παραμύθι).

Δυστυχώς, όποιος παρακολουθήσει τις ειδήσεις των "οκτώ" στην Ελλάδα πιθανόν να νοιώσει μια αναγούλα από αυτά που διαδραματίζονται. Αν μάλιστα έχει την αφέλεια και την πολυτέλεια -ή την ατυχία του να μην είναι αναίσθητος κατά πολλούς- να έχει "υψηλές" απαιτήσεις από τη ζωή του, τότε η εικόνα του τίποτα από ένα απροσδιόριστο μαύρο σύννεφο γίνεται ένας συμπαγής αδιαπέραστος τοίχος, γνωστό όντας ότι η τριβή με την τραχιά Ελληνική πραγματικότητα έχει την κακή ιδιότητα να "κονταίνει" τα όνειρα και τις φιλοδοξίες εκείνων των ευγενικών ανθρώπων που θέλουν και κάτι παραπάνω... κάτι ψηλότερο.

Σίγουρα η Ελλάδα δεν ήταν ποτέ μα ποτέ ένας τόπος ιδιαίτερα φιλόξενος για πρωτοπόρους μηχανικούς, στοχαστές και επιστήμονες που δεν έδιναν γην και ύδωρ στα κατεστημένα σχήματα εξουσίας ανά κλάδο δημιουργίας και ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Είναι όμως και παράδοξο πως αυτή η κατάσταση με παραλλαγές ακόμα συνεχίζεται. Είναι αλήθεια περίεργο πως
μια χώρα με πρόσφατους Ολυμπιακούς Αγώνες, πλούσια φύση και η οποία σε χαλεπούς καιρούς ανήκει σε μια ομάδα ισχυρών κρατών της γης τα κατάφερε και πάλι να μπει σε ένα τέτοιο κύκλο εσωστρέφειας έτσι ώστε ότι δε σχετίζεται με κάποια τρέχοντα ήσσονος σημασίας θέματα που αφορούν κάποιους ζάπλουτους πολιτικούς, επιχειρηματίες, δημοσιογράφους ή ακόμα και λαϊκούς καλλιτέχνες , να θεωρείται "πολυτέλεια" να ασχοληθεί κανείς οπότε η συζήτηση για κάτι καλύτερο και υψηλότερο να αναβάλλεται και πάλι, για οπότε θεωρηθεί ότι ο χρόνος θα είναι κατάλληλος. Αν ποτέ...

Εδώ και καιρό, κάποιος με μεταφυσικές ανησυχίες θα έλεγε ίσως ότι στην Ελλάδα λαμβάνει χώρα μια μεγάλη μάχη των "δυνάμεων του φωτός" εναντίον των "δυνάμεων του σκότους". Εγώ θα προτιμούσα να πω πως υπάρχει μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων που δε "βολεύτηκαν" με τις παρούσες και τις περασμένες "καταστάσεις", και ενδεχόμενα ούτε και γουστάρουν να βολευτούν βρε αδερφέ και κατά τον τρόπο που τους προσφέρεται. Ανθρώπων οι οποίοι ασφυκτιούν εδώ και πολλά χρόνια επειδή αισθάνονται το τίποτα που τους πετάει σαν βρώμικη πατσαβούρα στα μούτρα το χρεοκοπημένο πολιτικοκοινωνικό "σύστημα".

Άνθρωποι σκεπτόμενοι οι οποίοι θα συζητούσαν ενδεχόμενα και κάποια αστική μεταμόρφωση ορισμένων περιοχών της Αθήνας η οποία ΔΕΝ θα παρουσίαζε αισθητική μικροεργολάβου αλλά θα αποτελούσε μια ενάρετη νησίδα αστικής ανάπτυξης, μια αφετηρία ενατένισης ενός εναλλακτικού τρόπου αστικής δράσης όπου η υψιπέτεια δεν θα διώκεται -τι ειρωνεία- από αυτούς που έφεραν την Αθήνα στο χάλι που είναι σήμερα, αλλά θα ενθαρρύνεται ελεγχόμενα σαν εναλλακτική προσέγγιση όπου με ελεγχόμενες υψώσεις και πυκνώσεις θα ξεπροβάλλουν νέα αστικά τοπία σε σημεία που δεν θα προσβάλλουν την ιστορική ταυτότητα της πόλης, δεν θα της προσδίδουν όμως και την τριτοκοσμική εικόνα που παρουσιάζει σε πολλά κεντρικά και μη σημεία της.

Όσον αφορά τη "δεξαμενή" αυτών των ανθρώπων, δόξα τω Θεώ, ας είναι καλά η -στρεβλή έστω- "ανάπτυξη" των τελευταίων 30 χρόνων και ιδίως από το 1990 και μετά, ένεκα της οποίας έχουν πολλαπλασιαστεί οι άνθρωποι που έχουν μορφωθεί εντός Ελλάδος αλλά θέλουν να είναι ενημερωμένοι για ότι συμβαίνει γύρω τους, ή ακόμα και έχουν σπουδάσει "έξω" έστω και αν δεν ανήκουν στην Αμερικανοτραφή και Γαλλοτραφή φοιτητική "ελίτ" άλλων δεκαετιών (μεγάλη φοιτητομάνα η Αγγλία μετά το 1990), ή έστω, ταξιδεύουν συχνά, θεωρώντας ίσως ότι εκτός από την Ελλάδα μπορεί να υπάρχουν και άλλες αξιόλογες χώρες στον πλανήτη (ακόμα και εάν ενδεχόμενα πιστευουν το λαϊκό μύθο πως "όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες οι "άλλοι" έτρωγαν βελανίδια/ έτρωγαν χαρούπια/ κρεμόντουσαν από τα δέντρα" κλπ κλπ).

Άνθρωποι λοιπόν οι οποίοι με πόνο ψυχής (αλλά που να τον πουν...), οι οποίοι διαπιστώνουν ιδίοις όμμασι την υστέρηση. Άνθρωποι οι οποίοι τελούν πλέον σε βρασμό διότι γνωρίζουν και αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει και έχουν αιτήματα υπέρβασης της κοινωνίας που ζουν από τα ηλίθια εμπόδια που κάποιοι τους βάζουν τεχνηέντως για να τους διατηρούν σε μια ανακλαστικά χειραγωγήσιμη κατάσταση. Άνθρωποι με αιτήματα υπέρβασης του τίποτα που τους έχει επιβληθεί χρόνια, δεκαετίες τώρα που τους έχει καταδικάσει σε μια ισοπεδωτική καθήλωση (ΚΑΙ στο θέμα των κτιρίων και του δομημένου περιβάλλοντος) χωρίς να έχουν επιλέξει να συμμετέχουν σε αυτή τη φρενίτιδα
αισθητικής και αξιακής έκπτωσης που παρατηρούν γύρω τους.






Άνθρωποι για τους οποίους και οι δύο παραπάνω εικόνες έχουν σχεδόν την ίδια αμφιθεατρική χάρη, όπου στη μία απεικονίζεται ένα έργο της φύσης (ένα ξέφωτο λιβάδι στη Σκόπελο αργά το απόγευμα!!!) και στην άλλη ένα έργο του ανθρώπου (η κεντρική πλατεία της γνωστής συνοικίας La Defence στο Παρίσι), σε μια ξένη χώρα αγαπημένη αλλά και τόσο πειθαρχημένη όπου οι άνθρωποι ξέρουν πως να τα συνταιριάζουν όλα χωρίς το ένα να αποκλείει το άλλο και σε μια λογική σύζευξης όπου οι εικόνες αυτές αποτελούν δυο όμορφες όψεις του ίδιου κόσμου.

Σε μια από τις πολλές χώρες εκτός της δικής μας όπου εκεί οι δημιουργοί δεν καλούνται να αντιμετωπίζουν συνεχώς το ίδια μανιχαϊστικό δίλημμα της επιλογής μεταξύ του τρωγλωδυτισμού του χειρίστου είδους (Απαγορεύονται ΟΛΑ!!! ΟΛΑ!!! --- εκτός κι' αν πληρώσεις... ) και μιας στρεβλής αστικής εξέλιξης - παράδεισο της Εδέμ για τον εργολάβο των τετραώροφων του τσιμέντου, του "ακάλυπτου", του "φωταγωγού" και του "διαμπερούς" -αρκεί η κατασκευή να μην υπερβαίνει το φοβικό όριο των 27μ ύψους!!!.

Άνθρωποι οι οποίοι ονειρεύονται μια καλύτερη χώρα όπου το τεχνητά καταναγκαστικό Τίποτα μιας περίεργης και ισοπεδωτικής τάξης πραγμάτων δεν θα τους σταματάει σε ότι όμορφο και υπερβατικό οραματίζονται. Διότι -τραγική η διαπίστωση- οι ουρανοξύστες και τα ψηλά κτίρια απαιτούν άλλο επίπεδο ελευθερίας, παιδείας και ενόρασης από την εργολαβική οπτική, την λαϊκίστικη ευτέλεια των περιθωριακών και μη κομματαρχών και την ύποπτα κατευθυνόμενη κατήφεια από τα μέσα μαζικής "επικοινωνίας" όπως τη βιώνουμε εδώ και πολύ καιρό.

Ας κηρύξουμε λοιπόν όλοι τον πόλεμο στο τίποτα της ισοπεδωτικής καθήλωσης που θέλουν να μας επιβάλλουν, έστω άφωνα, έστω μέσα μας. Θα είναι ένα πρώτο μεγάλο βήμα για τα πολλά άλλα, τα ωραία, τα μεγάλα και υψηλά που -το νιώθουμε- πως μέλλονται θα έλθουν, όσο και αν το Τίποτα στην άτυχη χώρα μας είναι ακόμα παρόν και καιροφυλακτεί...

1 Μαΐ 2008

Που μας πονεί και που μας σφάζει

Ή αλλιώς "εκεί που ήσουν ήμουνα κι εκεί που είμαι θα ΄ρθεις".

Επειδή μερικές φορές νομίζουμε ότι ζούμε μόνοι μας σε αυτό τον κόσμο. Ότι οι δρόμοι, οι άνθρωποι και τα κτίρια που μας περιτριγυρίζουν είναι αυτά και δεν αλλάζουν. Πώς παντού τα ίδια γίνονται και όλοι τα ίδια κάνουν. Θα ήθελα να σας δείξω την ανάπτυξη και τα σχέδια για ανάπτυξη σε χώρες που ίσως δεν υποψιάζεστε. Όχι στους συνηθισμένους γνωστούς άγνωστους Αμερικάνους, Δυτικό-ευρωπαίους και Γιαπωνέζους. Ούτε καν στους Κινέζους βιομήχανους και στους Άραβες πετρελαιάδες του κόλπου. Χώρες που δεν είναι μακριά σε κάποια απόμακρη γωνιά του κόσμου, αλλά εδώ δίπλα μας, στη γειτονιά μας, στη θάλασσα μας.


Ας ξεκινήσουμε, με τη φτωχική χώρα της Τυνησίας. To project λέγεται "Mediterranean Gate" και έχει συνολικό κόστος 14 δις $. Με την ολοκλήρωση του θα δημιουργηθούν 130.000 θέσεις εργασίας.

Συνεχίστε εδώ, αν αντέχετε.


Συνεχίζω με το Μπακού, την πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν. Μια χώρα που χτυπήθηκε από τον πυρετό του πετρελαίου και θέλει να το εκμεταλλευτεί στο έπακρο. Σας παρουσιάζω δύο από τα μεγάλα project. Το πρώτο έχει την ονομασία Crescent Tower και το δεύτερο Full moon rising.




Συνεχίστε εδώ.

Ας δούμε τη Βαρσοβία, την πρωτεύουσα της Πολωνίας και δύο σημαντικά project. Το πρώτο είναι ο πύργος Zlota, με ύψος 192 μέτρα, το δεύτερο είναι απλώς ο ουρανός της πόλης όταν ολοκληρωθούν όλα τα καινούργια έργα.






Συνεχίστε εδώ.


Ας πάμε στο Τελ-Αβιβ, την οικονομική πρωτεύουσα μιας χώρας που βρίσκεται σχεδόν διαρκώς σε εμπόλεμη κατάσταση. Έτσι είναι τώρα:


Αν θέλετε να δείτε πως θα γίνει, κοιτάξτε εδώ.



Ένα μόνο project, από την προσφάτως βομβαρδισμένη Βυρηττό σας δείχνω, τα υπόλοιπα να τα δείτε μόνοι σας εδώ. Το σύμπλεγμα ονομάζεται Phoenician Village.



Ας μην απομακρυνθούμε πολύ όμως, ας γυρίσουμε στη γειτονιά μας. Ακολουθούν ορισμένα project από την πόλη των Τιράνων:

και το masterplan ανάπλασης του κέντρου:


Περισσότερα εδώ και εδώ.

Μια όμορφη νέα πρόταση έρχεται από την Πρίστινα, πρωτεύουσα του νεότερου κράτος των Βαλκανίων.


Και μια πιο συμβατική πρόταση με την κλισέ ονομασία: World Trade Center, από την ίδια πόλη:


Πιο αναλυτικά, διαβάστε εδώ.


Η όμορφη πόλη του Ζάγκρεμπ, προτείνει:






Τι ετοιμάζει η γειτονική μας Σόφια με το συμβολικό όνομα Ακρόπολις?


και με το συμβολικό όνομα Europa, και το καθόλου συμβολικό ύψος των 170 μέτρων?


Ας κλείσουμε με την Εσπλανάδα από το Βουκουρέστι:




Χμμμμ, λέω να μη συνεχίσω άλλο. Ελπίζω να μη σας κούρασα. Για όσους κατάφεραν και έφτασαν μέχρι εδώ, θέλω να πω ότι το post αυτό δεν έχει σκοπό ούτε να μας προβληματίσει, ούτε να μας κάνει να αισθανθούμε ανταγωνιστικά, ούτε να προχωρήσουμε σε κάτι επειδή το κάνουν και οι άλλοι. Έχει σκοπό κάτι πάρα πολύ απλό: να απομυθοποιήσει. Δεν είναι τίποτα το εγχείρημα των ουρανοξυστών. Όλοι το κάνουν, και πολλές χώρες φτωχότερες από τη δική μας και πολύ μικρότερες πόλεις από την Αθήνα και με πολύ χαμηλότερη πληθυσμιακή και οικονομική πυκνότητα από την πρωτεύουσα μας.

Ένα πράγμα μόνο μας κρατάει και αυτό είναι η νομοθεσία, όχι η αδιαφορία των κατασκευαστών ή των αρχιτεκτόνων.