29 Φεβ 2008

Η δικτατορία, τα ξόανα και οι ουρανοξύστες


"Είναι το ίδιο το αθηναϊκό τοπίο, λοιπόν, που δεν ανέχεται και αποβάλλει ως ξένο σώμα το γιγαντισμό των μορφών, όπως τα πολυώροφα κτίρια – ουρανοξύστες που κτίστηκαν κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και ορθώνονται ως ύβρις προς την ιερή τούτη γη, για να μας θυμίζουν σαν άλλα υπερμεγέθη ξόανα την πιο σκοτεινή περίοδο της σύγχρονης ιστορίας μας."

Τάσης Παπαϊωάννου, Αρχιτέκτων, Επικ. Καθ/τής ΕΜΠ, "Γαίας Εκποίησις", Περιοδικό "Αρχιτέκτονες", Τεύχος 46, σελ 27. Το περιοδικό σε μορφή .pdf που περιλαμβάνει όλο το άρθρο είναι προσβάσιμο κάνοντας κλικ ΕΔΩ

___________________________________________

1. Εισαγωγή

Δε νομίζω να υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο που μια σκοτεινή της περίοδος έχει παίξει τόσο αρνητικό ρόλο στο συλλογικό της ασυνείδητο όσο η Ελλάδα, και αναφέρομαι φυσικά στην περίοδο της δικτατορίας (1967-1974). Η επιβολή της δικτατορίας από μια δράκα επίορκων αξιωματικών , παρότι σύντομη, υπήρξε κατά πολλούς και σύμφωνα με τη λαϊκή μυθολογία το επιστέγασμα μιας μακράς πορείας προς την άβυσσο όπου οι νικητές του εμφυλίου επέβαλαν ένα "κράτος της δεξιάς" με κύριες φιγούρες τον χωροφύλακα και τον ρουφιάνο-περιπτερά ο οποίος σημείωνε όποιον αγόραζε εφημερίδες που δεν ήταν "εθνικώς ορθαί" ενώ ο ίδιος ο αναγνώστης αυτών των εφημερίδων πιθανόν να ήταν και "αντεθνικώς σκεπτόμενος", έχοντας διολισθήσει "εις τας σκοτεινάς ατραπούς των κηρυγμάτων του εθνοκτόνου κομμουνισμού"...

Σίγουρα η κατάλυση των δημοκρατικών ελευθεριών και της συνταγματικής νομιμότητας, η οποία ήρθε "καπάκι" μετά από δεκαετίες διώξεων της "αριστεράς" ΚΑΙ από τους "δεξιούς" ΚΑΙ από τους κεντρώους (Χαρακτηριστική η φράση του Γεωργίου Παπανδρέου παππού του Γιωργάκη "Ο Κομμουνισμός είναι εχθρός του έθνους και της Δημοκρατίας" -αλλά αυτά δεν τα λέμε), ήταν το "κερασάκι στην τούρτα". Μιας τούρτας πολύ πικρής της οποίας τα όποια θετικά (τότε η οικονομία "πετούσε") πνίγηκαν στο θρήνο για την τραγωδία της Κύπρου και στο μίσος όσων υπέφεραν ή είχαν κοντινούς τους ανθρώπους που πολλές φορές "δι' ασήμαντον αφορμήν" πέρασαν μέσα από την κόλαση, αν και, μιλώντας στη βάση των απόλυτων αριθμών, η δικτατορία μας ούτε κατά διάνοια δεν έφτασε τη θηριωδία αυτής του Πινοσέτ, ή του Φράνκο.


2. Υπόβαθρο

Από την άλλη, έστω και κατά κάποιο στρεβλό τρόπο, οι δικοί μας δικτάτορες δεν ήταν πολιτισμικά εσωστρεφείς. Τουναντίον, τους έλκυε ο κοσμοπολιτισμός και με τη βοήθεια της καλής πορείας της οικονομίας, μέσα σε όλα τα άλλα επεκράτησε ένας μεγαλοϊδεατισμός. Αυτός πολλές φορές εκφραζόταν σε αμφιβόλου γούστου εορτές όπως οι αλήστου μνήμης εορτασμοί για την "πολεμική αρετή των Ελλήνων" κατακαλόκαιρο στο Παναθηναϊκό στάδιο.




Άλλες φορές όμως, ο μεγαλοϊδεατισμός αυτός οποίος οδήγησε στον -έστω- οραματισμό έργων μεγάλης κλίμακας εκ των οποίων άλλα ήταν φαιδρά, όπως πχ το περίφημο "τάμα του έθνους" (μια μητρόπολη τεραστίων διαστάσεων στο Γαλάτσι αν δεν κάνω λάθος) ή ακόμα και ενός αεροδρομίου έκτασης 40.000 στρεμμάτων και τεσσάρων διαδρόμων σχεδόν στο μέγεθος εκείνου του πολύ μεταγενέστερου Dallas-Fort Worth στο Τέξας, για το οποίο είχαν προταθεί και πολλές τοποθεσίες όπως η Μακρόνησος, η Τανάγρα, επέκταση του Ελληνικού μέσα στη θάλασσα, και φυσικά τα Σπάτα, όπου και τελικά έγινε το πιο λογικών διαστάσεων (16.000 στρέμματα) αεροδρόμιο όπως το ξέρουμε σήμερα.

Βέβαια, μέσα στο σχετικά μικρό διάστημα της επταετούς δικτατορίας και με δεδομένη την νεοελληνική αδράνεια, λίγα μπορούσαν προφανώς τότε να γίνουν, και ακόμα λιγότερα έγιναν, στα όρια αυτού που οι Αγγλοσάξονες ονομάζουν "pragmatic constraints" (ρεαλιστικά όρια σε ελεύθερη μετάφραση). Ωστόσο είναι αλήθεια (και μάλλον ατυχής κατά πως φαίνεται σύμπτωση) ότι οι δικτάτορες μέσα στην τρέλα τους είχαν οράματα και δρομολόγησαν εξελίξεις οι οποίες για εκείνη την εποχή ενείχαν κάποιο στοιχείο πρωτοπορίας άσχετα αν η εφαρμογή τους δεν υπήρξε και πάντοτε επιτυχής. . .

Κατά περίεργο τρόπο, εκείνες τις αλλοπρόσαλλες μέρες φαίνεται να τέθηκε και σε βάση συζήτησης και το θέμα των υψών των κτιρίων, δηλαδή, να δοθεί στην Αθήνα ένας "Ευρωπαϊκός" αέρας, ενώ χρησιμοποιώντας το ύψος και το μέγεθος σαν εργαλείο, θα μπορούσαν ενδεχομένως να λυθούν και στεγαστικές ανάγκες οργανισμών αλλά και να δημιουργηθεί και μια αγορά κατοικιών "προς τα πάνω".


3. Ψηλά κτίρια και Δικτατορία

Η έκφραση αυτής της τάσης έλαβε χώρα με τον περίφημο αναπτυξιακό νόμο 395/68 "περί του ύψους των οικοδομών και του συστήματος της Ελευθέρας δομήσεως". Ταυτόχρονα, αρχίζει και η κατασκευή του πρώτου πραγματικά ψηλού κτιρίου στην Ελλάδα, του γνωστού "Πύργου Αθηνών" στους Αμπελόκηπους από την εταιρεία "Αλβέρτης και Δημόπουλος" ο οποίος ενσωμάτωνε ότι καλύτερο από πλευράς δομικής τεχνολογίας της εποχής (κεντρικός κλιματισμός, αντι-σεισμική κατασκευή, πάρκινγκ 500 θέσεων, κλπ). Παρά τις αντιφατικές αντιδράσεις, το 1971 γίνονται τα εγκαίνια του πύργου και μια νέα εποχή φαίνεται να αρχίζει... Σημειωτέον ότι εκείνη την εποχή, με 103μ ύψος, το συγκεκριμένο κτίριο ήταν το ψηλότερο των Βαλκανίων, και από τα ψηλώτερα της Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης.

Η καλή αυτή αρχή δεν είχε και την καλύτερη συνέχεια παρότι -σε αυτό το κομμάτι, οι προθέσεις ήταν ενδεχομένως- καλές.

Πρώτα απ' όλα, δεν ήταν όλοι οι αρχιτέκτονες του διαμετρήματος ενός Τομπάζη και ενός Βικέλα. Ο μεν Βικέλας με τον "πύργο των Αθηνών" συνδύασε τα αρχαιοελληνικά χαρακτηριστικά με τις λευκές κολώνες με το "διεθνές" στυλ, ενώ ο Τομπάζης πειραματίστηκε με την τεχνοτροπία των Ιαπώνων μεταβολιστών, δίνοντας μας το γνωστό συγκρότημα διαμερισμάτων "Δίφρος" στην Αγία Βαρβάρα Χαλανδρίου.

Δυστυχώς, η υπόλοιπη προσφορά αρχιτεκτονικού έργου στον τομέα των υψηλών κτιρίων υπήρξε από ανεπαρκής έως χείριστη με αποτέλεσμα, με την εξαίρεση κάποιων άρτιων οικοδομημάτων, τα περισσότερα από αυτά να αποτελούν κατακόρυφες προεκτάσεις -σαν να τις είχε επεξεργαστεί κάποιος με photoshop- του γνωστού στυλ των πολυκατοικιών. Με δεδομένο μάλιστα το γεγονός ότι η χωροθέτηση της κατασκευής τους υπήρξε προϊόν τυχαίας διασποράς αλλά και του γεγονότος ότι -ιδίως στην περίπτωση των οικοδομημάτων στα κάτω Πατήσια και στον Άγιο Νικόλαο Αχαρνών, η ποιότητα τους ήταν κακή, αλλά και με τους κτιριακούς τους όγκους όντως επιβάρυναν ήδη -ακόμα και τότε- τις πυκνοκατοικημένες γειτονιές στην οποίες κατασκευάστηκαν, αποτέλεσαν -ενδεχομένως αρνητικά σύμβολα κάθετης αστικής ανάπτυξης (πράγμα που επισημάνθηκε και σε αρχιτεκτονικά περιοδικά της μεταπολιτευτικής -κυρίως εποχής), ιδίως όταν μου αναφέρθηκε από ενοίκους τους εδώ και πάρα πολλά χρόνια ότι κάποιες από τις οικοδομές αυτές κατασκευάστηκαν "κατά παρέκκλιση των κειμένων διατάξεων" (και ο νοών νοείτω).

Επίσης δυστυχώς, και κατά πολύ παράδοξο τρόπο, παρότι οι αρχικές προθέσεις των τεχνοκρατών πράγματι σχετιζόταν με την αναβάθμιση της μητροπολιτικής εικόνας της Αθήνας, η πόλη δεν πρόλαβε να επωφεληθεί του κύματος αυτής της κατασκευής υψηλών κτιρίων κατά ωφέλιμο -όσο γινόταν- τρόπο τα έτη 1971-1980 (οπότε και χτίστηκε το τελευταίο και ενδεχομένως το καλύτερο, το γνωστό "Atrina Center" της Κηφισίας, έργο πάλι του Βικέλα, το κτίριο που σηματοδότησε την αρχή της αυτοκρατορίας του Μπάμπη Βωβού).

Αντί, όπως θα περίμενε κάποιος, να κατασκευαστούν κατά πρώτον εμβληματικά κτίρια γραφείων και δημοσίων οργανισμών σε κεντρικές λεωφόρους, από επιφανείς ξένους και Έλληνες αρχιτέκτονες, γίναμε μάρτυρες μιας μαζικής κατασκευής ως επί το πλείστον υψηλών κτιρίων κατοικιών (το ψηλότερο είναι ο πύργος Απόλλων-κλασική περίπτωση κατακόρυφης ασχήμιας) εκ των οποίων άλλα κατασκευάστηκαν σε κεντρικές λεωφόρους πχ. το συγκρότημα της οδού Μεσογείων, και άλλα βρίσκονται διεσπαρμένα μέσα σε γειτονιές με μόνη χρησιμότητα ενδεχομένως τη σκίαση των γειτνιαζόντων σε αυτά δρόμων το καλοκαίρι.

Από την άλλη, όπως αναφέραμε πιό πάνω, στο πεδίο του "δημόσιου" ή του εμπορικού κτιρίου δεν υπήρξαν θεαματικές εξελίξεις τέτοιες ώστε να δρομολογήσουν μια αντίθετη δυναμική που -εάν και όταν υπήρχε πίεση να μικρύνουν τα ύψη, όπως και τελικά έγινε- να υπάρχει αντίλογος με ήδη υπάρχοντα συμπλέγματα (clusters) υψηλών κτιρίων γραφείων υψηλής ποιότητας σχεδιασμού κατά τα πρότυπα άλλων Ευρωπαίκών και Αμερικανικών μεγαλουπόλεων όπως θα το ήθελαν ίσως οι μεγαλομανείς τεχνοκράτες επί δικτατορίας. Αντίθετα, τα παραδείγματα πυκνώσεων είναι μεμονωμένα με κλασσικότερο παράδειγμα τους πύργους των Αμπελοκήπων όπου όμως, μόνο ο Πύργος των Αθηνών ξεχωρίζει αισθητικά ενώ οι υπόλοιποι ακολουθούν το γνωστό μοτίβο των υπερυψωμένων πολυκατοικιών, επιδεινώνοντας έτσι την όποια οπτική εικόνα άρα και τη δυνατότητα υπεράσπισης τους:


Βέβαια, στο επίπεδο των προθέσεων, παρά τα κωμικοτραγικά χαρακτηριστικά της, η δικτατορία είχε κάποιο τεχνοκρατικό προσανατολισμό, ίσως και εντονότερο σε σχέση με τα μέτρα και τα σταθμά της εποχής που εξετάζουμε, σε σύγκριση με τους απείρως περισσότερους πόρους του σήμερα. Πράγματι, υπήρξαν προσπάθειες οι οποίες αντικατοπτρίζουν μια προσπάθεια να αναχθεί το ύψος σε παράγοντα κρατικού κύρους (εφόσον όπως φαίνεται, ελάχιστες ήταν οι επιχειρήσεις εκείνη την περίοδο που θα μπορούσαν να κατασκευάσουν δικά τους ιδιόκτητα κτήρια).

Δύο αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί οι οποίοι έλαβαν χώρα το 1972 για τα κτίρια του ΟΤΕ και της ΔΕΗ αντίστοιχα , κατέδειξαν τάσεις νεωτερικότητας πάντα σε σχέση με τα μέτρα και τα σταθμά της εποχής. Στον διαγωνισμό του ΟΤΕ καταλήξαμε στην απονομή μόνον ενός δεύτερου βραβείου, και το αποτέλεσμα είναι το γνωστό μας κτίριο του ΟΤΕ στην Κηφισίας. Στον διαγωνισμό για το κτίριο της ΔΕΗ, αν και το πρώτο βραβείο κερδήθηκε από το γραφείο του Τομπάζη, και αποτέλεσε ένα ωραίο δείγμα μεταβολισμού, εν τούτοις το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε. Αξιοσημείωτες είναι και άλλες συμμετοχές, μερικές από τις οποίες συγκρίνονται σαφώς και μάλιστα υπερτερούν ακόμα και σε σχέση με τα πρώτα -τότε- κτίρια που κατά πρωτοπορία χτιζόταν στην περιοχή της La Defence - το γνωστό επιχειρηματικό κέντρο του Παρισιού.

Αξιοσημείωτα είναι φυσικά και τα άλλα τελειωμένα projects της εποχής όπως το κτίριο του υπουργείου Δημ. Τάξεως (η άδεια δόθηκε επί δικτατορίας και περατώθηκε το 1978) το οποίο εμφανίζει σαφή επιρροή από το κίνημα του μπρουταλισμού, καθώς και το κτίριο της σημερινής ΓΑΔΑ αλλά και διάφορα νοσοκομεία όπως το 401 στρατιωτικό νοσοκομέιο στη Λ. Κατεχάκη.

Δυστυχώς, και με βάση από τα όσα μπορούμε να συνάγουμε από τις πηγές της εποχής (παρατηρείται μια λογοκρισία άνευ προηγουμένου λόγω ιδεολογικής μονομέρειας σε ότιδήποτε έχει γραφτεί μετά τη δικτατορία σχετικά με το θέμα) το χρονικό διάστημα της εμπειρίας που εκτείνεται η κατασκευή τέτοιων κτιρίων είναι σχετικά λίγο για να συναχθούν συμπεράσματα αναφορικά με το τι θα μπορούσε να είχε γίνει αν έστω και περιορισμένα, είχε επιτραπεί η κατασκευή ουρανοξυστών αλλά και μεγάλου ύψους στην Αθήνα.

Κατ' αρχήν, υπάρχει από πολλούς η βάσιμη και καθ' όλα σεβαστή άποψη ότι εφόσον ήδη είχε αρχίσει ένας οικοδομικός αναβρασμός κατασκευής υψηλών κτιρίων κατοικιών, στην πλειοψηφία τους χωρίς μεγάλες απαιτήσεις ποιότητας αλλά και με όλα τα νεο-ελληνικά χαρακτηριστικά που ξέρουμε σήμερα όσον αφορά το νόμιμο ή μη της χωροθέτησης τους (..."κατά παρέκκλισιν των κειμένων διατάξεων" όπως αναφέραμε πιό πάνω) , ενδέχεται ναι μεν κάποια στιγμή να είχαν χτιστεί κάποια εμβληματικά κτίρια σε κάποιες υψηλής προβολής λεωφόρους, υπάρχει όμως και ο φόβος, σύμφωνα με την ίδια άποψη, ιδίως τα προάστια της Αττικής να είχαν γνωρίσει ένα κύμα κατασκευής τσιμεντένιων κουτιών μετρίου μεν ύψους (έως 20 πατώματα) τα οποία θα είχαν αλλοιώσει ανεπανόρθωτα το Αττικό τοπίο, χωρίς να προσθέσουν τίποτα στην αίγλη που οι δικτάτορες διατείνονταν ότι επιθυμούσαν να προσδώσουν στην Αθήνα χρησιμοποιώντας σαν εργαλείο το ύψος.

Από την άλλη, υπάρχει και η αντίθετη άποψη ότι από το 1980 και μετά, όταν τελείωσε και το καλύτερο κατά πολλούς υψηλό κτίριο, το γνωστό Αtrina στο Μαρούσι, αλλά και τελευταίο στον κατάλογο των υψηλών κτιρίων όπως προαναφέραμε, θα μπορούσε να υπάρξει μια φάση ωρίμανσης εφόσον πολλά από τα σχέδια για νέας γενεάς πύργους δεν είχαν καμμία σχέση με τις συμβατικές πολυκατοικίες ενώ και ο Βικέλας, και ο Τομπάζης αλλά και νεώτεροι τότε αρχιτέκτονες φαινόταν να έχουν ετοιμάσει πολλά σχέδια από εκείνα που θα πρόσθεταν το στοιχείο του κοσμοπολιτισμού για το οποίο μιλήσαμε πιο πάνω.

Είναι γνωστό, σύμφωνα με πηγές της εποχής ότι κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1970 εκκρεμούσαν περί τις 30 άδειες νέων "πύργων". Φυσικά, μόνο εικασίες μπορούν να εκφραστούν σχετικά με το πως θα έμοιαζε η κορυφογραμμή (skyline) της Αθήνας αν έστω και κάποια από αυτά τα προτεινόμενα κτίρια πραγματοποιούταν...


4. Και τώρα τι;

Η πτώση της δικτατορίας και η άνοδος όλων των τμημάτων εκείνων του πληθυσμού τα οποία επί χρόνια ένοιωθαν στο πετσί τους το στίγμα της κοινωνικής διάκρισης έφερε και μια ανατροπή του σκηνικού. Για λόγους που μόνο ο ιστορικός του μέλλοντος -αν ασχοληθεί- θα γνωρίζει, τα ψηλά κτίρια έγιναν ο αποδιοπομπαίος τράγος για ότι πολεοδομικό κακό είχε συμβεί έως τότε στην Αθήνα. Αντί να υπάρξει ένας σοβαρός διάλογος, πέρα από ένα συνέδριο υψηλών κτιρίων που έλαβε χώρα το 1975, τα κτίρια αυτά δαιμονοποιήθηκαν μέχρις υπερβολής, όπως δείχνει και το απόσπασμα που παραθέτουμε στην αρχή του παρόντος άρθρου. Επιπλέον, ακριβώς ο εμβληματικός τους χαρακτήρας κατέστη ο στόχος των πυρών της κυριαρχούσας ιδεολογικής και πολιτισμικής "διανόησης" εφόσον αυτά αποτελούσαν σύμβολα της ολιγαρχίας του πλούτου, των επιχειρήσεων, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, και το μέγεθος τους συμβόλιζε την επιβολή της ωμής δύναμης του καπιταλισμού πάνω στον άνθρωπο, κλπ κλπ

Παρά το γεγονός ότι τώρα τελευταία υπάρχει διάλογος σχετικά με την επανεξέταση της κατασκευής υψηλών κτιρίων στην Αθήνα ο οποίος έρχεται και επανέρχεται, οι φωνές της δαιμονοποίησης ακόμα κρατούν. Τριάντα και βάλε χρόνια μετά την αμετάκλητη συντριβή και λαϊκή καταδίκη της χούντας, ένα τέταρτο του αιώνα και βάλε μετά την κατασκευή του τελευταίου από τα ψηλά κτίρια της Αθηνας, η "χουντική" καταγωγή των ατυχών παραδειγμάτων κάθετης επέκτασης σε μια πόλη τεσσάρων και βάλε εκατομμυρίων κατοίκων, μαζί με ένα συνονθύλευμα από ετερόκλητα συμφέροντα στερούν την Αθήνα από μια παράμετρο λελογισμένης και υγιούς ανάπτυξης. Φοβικά κινούν τα σήμαντρα της αντίδρασης οι ιεροκήρυκες της δονκιχωτικής αντίδρασης αποκαλώντας "ξόανα" κτίρια που στο κάτω-κάτω της γραφής δεν είναι καλύτερα ούτε χειρότερα από τα υπόλοιπα που ζούμε, εργαζόμαστε, ερωτευόμαστε, διασκεδάζουμε. Μόνο ψηλότερα, τίποτα παραπάνω.

Αντιπροσωπευτικά της σκοτεινής δικτατορίας λοιπόν τα "ξόανα". Και ναι μεν καταστροφή και εκποίηση γαιών όπως αναφέρεται στο εναρκτήριο απόσπασμα σίγουρα συνέβη αλλά γι' αυτή σύμφωνα με τον συγγραφέα του εν λόγω άρθρου φταίνε λίγες δεκάδες ξεχασμένα εν πολλοίς ψηλά κτίρια και όχι ο τσιμεντένιος πολτός που εκτείνεται από τη Δραπετσώνα μέχρι το Πόρτο Ράφτη, και από τη Δροσιά μέχρι το Φάληρο...

Γνώμη μας είναι ότι η όλη υπόθεση των ψηλών κτιρίων στην Αθήνα θα έπρεπε να επανεξεταστεί σε πιο λογική βάση, όπως έχουμε ήδη γράψει, με την προοπτική ανέγερσης τους σε επιλεγμένα σημεία και εκτός οπτικής γειτνίασης με τα ιστορικά τοπόσημα της Αθήνας. Η φοβική προσέγγιση με τοτεμικά ανάλογα και αναφορές σε "ξόανα" προσδίδουν έκπτωση λόγου, ανορθολογισμό και νοηματική ένδεια σε ένα αναγκαίο διάλογο για το μέλλον των πόλεων μας που όπως φαίνεται έχει φθάσει σε μια φάση ωρίμανσης και απαιτεί πλέον άλλου είδους προσεγγίσεις και ποιότητα επιχειρηματολογίας.


Νάτο και το ξόανο
Από το άρθρο "Το ξόανο και η μάσκα"
του Γεωπόνου Γιάννη Σαβάκη


16 Φεβ 2008

Το νεο-Ελληνικό Matrix και οι Ουρανοξύστες

(c) Αλεξάνδρα Αθανασίου


1. Εισαγωγή - Πριν αρχίσουμε - ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ-


Η αλήθεια είναι ότι παρότι είχα προαναγγείλει αυτό το άρθρο εδώ και κάποιες μέρες, δεν τολμούσα να το αρχίσω. Κάτι οι δουλειές, κάτι η έλλειψη χρόνου, κάτι απο εδώ και κάτι από εκεί, πέρασαν κάποιες μέρες μέχρι σήμερα Κυριακή 24/2/2008. Εν κατακλείδι, ευτυχώς που συνέβη αυτό, γιατί έλαβα ένα πολύ ενδιαφέρον μήνυμα από ένα καλό φίλο ο οποίος -χωρίς να το ξέρει- μου έστειλε ένα συνημμένο αρχείο το οποίο "κολλάει" σχεδόν απόλυτα -καρμικά θα έλεγα- σε αυτά που θα συζητήσουμε σε αυτό το άρθρο.

Οπότε, πριν αρχίσουμε, αντί για εισαγωγή, μέγιστη παράκληση κάντε ένα κλικ ΕΔΩ και δέστε ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ μια μικρή παρουσίαση πριν προχωρήσουμε...
.
.
.
.

Την είδατε; Ωραία, τώρα μπορούμε να συνεχίσουμε.


2. What is the matrix?

Άραγε αναγνωρίζετε κανένα κοινό χαρακτηριστικό με την καθεστηκυία τάξη των "ειδήσεων" και της "ενημέρωσης" την οποία μας προσφέρουν τα ΜΜΕ;

Χάρη στην γνωστή τριλογία των αδερφών Wachowski, ο όρος "matrix" καθιερώθηκε σαν το νεολογισμό που σηματοδοτεί μια τεχνητή και επιβαλλόμενη με σχεδόν ολοκληρωτικό τρόπο φαντασιακή πραγματικότητα όπου κύριο χαρακτηριστικό είναι η ένταση της παραίσθησης που επιβάλλεται αλλά και των ελεγκτικών μηχανισμών οι οποίοι σχεδόν ανακλαστικά τίθενται σε λειτουργία όταν παρατηρείται παρέκκλιση από τα ειωθότα του συστήματος αναφοράς.

Το τραγικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι πολλές φορές οι ελεγκτικοί ή "εξομαλυντικοί" μηχανισμοί (normative mechanisms), ιδίως σε παγιωμένα συστήματα δεν έγκεινται στην συνειδητή επέμβαση των όποιων επικυρίαρχων, αλλά στην ανακλαστική αντίδραση των υποτελών τους. Με λίγα λόγια, ο έξυπνος εντολέας στο παράδειγμα της εισαγωγής μας δεν κάθεται να σπαταλάει νερό πάνω στους πιθήκους αλλά εκπαιδεύει τους άλλους πιθήκους να επαναφέρουν στην... τάξη τον εκάστοτε παρεκκλίνοντα χωρίς εκείνος να χρειάζεται να τρέχει να φέρει τις μάνικες κάθε φορά που κάποιος ενοχλητικός πίθηκος θα θελήσει να ανέβει τη σκάλα...


3. Το νεο-Ελληνικό Matrix

Αν θα θέλαμε να παρουσιάσουμε λοιπόν την κοινωνία μας με μια κοινωνία πιθήκων (άστοχο-είμαστε πολύ πιο αιμοβόρικα πλάσματα από αυτούς) θα αντιλαμβανόμασταν ότι και η δική μας (η Ελληνική εννοώ) κοινωνία έχει τα όρια της όπου υπάρχουν έντονες αντιδράσεις όταν κάποιος άνθρωπος αυτή τη φορά πάει να τα υπερβεί ή να ρωτήσει έστω και ακαδημαϊκά βρε αδερφέ, γιατί αυτά τα όρια υπάρχουν. Και μιλάμε για όρια που μπορεί μεν να υπερβαίνουν το ύψος μιας κλίμακας (σκάλας) αλλά που και πάλι είναι χαμηλά, εφόσον άλλη η διανοητική ικανότητα των πιθήκων και άλλη (θέλουμε να πιστεύουμε) των ανθρώπων.

Βέβαια, κάθε κοινωνία έχει τα κολλήματα της (άκουσα πρόσφατα ότι στην Αμερική παραλίγο να λογοκρίνουν το νέο CD του B. Springsteen και εκάγχασα - ξεφεύγουν λίγο τα παιδιά). Η (νεο) Ελληνική κοινωνία έχει λοιπόν τα δικά της κολλήματα, τη δικιά της σκάλα. Δεν ξέρω που έχει πάει ο τύπος με τη μάνικα αλλά ακόμα και τώρα, φαίνονται να υπάρχουν ορισμένα όρια και ορισμένα ερωτήματα τα οποία όταν τίθενται κραυγάζουν εν μέρει ή εν συνόλω οι υπήκοοι και ενίοτε αντιδρούν σαν τους πιθήκους του παραδείγματος.

Μερικά από τα θέματα που κάνουν τζιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιζζζζζ είναι (βαθιά ανάσα):

  • Τι θα γίνει με την Ολυμπιακή που μας πίνει το αίμα; Τον ΟΣΕ; τις υπόλοιπες ΔΕΚΟ; Δεν είναι άδικο οι μισοί εργαζόμενοι να είναι στο απυρόβλητο και τα βάρη τους να να σηκώνουν οι άλλοι μισοί;
  • Τι θα γίνει με τις ανώτατες σχολές; γιατί πρέπει να τις πληρώνουμε εσαεί; Σε τι θα ενοχλούσαν κάποια ιδιωτικά πανεπιστήμια; Γιατι κάποιοι φοιτητές χττίζουν τις πόρτες των γραφείων καθητγητών τους με τους οποίους δεν συμφωνούν; Γιατι κάποιοι κατα τα άλλα λαλίστατοι δεν παίρνουν θέση σε αυτά τα φαινόμενα;
  • Τι θα γίνει με το ασφαλιστικό; Γιατί θα πρέπει να θυσιαστούν οι μισοί για τους άλλους μισούς προνομιούχους;
  • Και αφού το κράτος δεν είναι σε θέση να προσλάβει άλλους (τίγκαρε...), γιατί δεν διευκολύνει την επιχειρηματικότητα αλλά παραδίδει τα παιδιά της Ελλάδας βορά στους λίγους και εγκαθιδρυμένους οι οποίοι αν δεν είναι παιδιά τους, ανίψια τους ή κουμπάροι, θα πάρουν μισθούς- φιλοδώρημα; Γιατί στην εποχή της ευρυζωνικότητας θα πρέπει να χρειαζόμαστε 759843987 πιστοποιητικά για να ανοίξουμε μια επιχείρηση; επίτηδες το κάνουν για να είμαστε συνεχώς υπάλληλοι;
  • Τι θα γίνει με τις διαδηλώσεις; Γιατι οι συνδικαλισμένοι εργαζόμενοι είναι τόσο ανάλγητοι; Γιατί θα πρέπει όσοι δεν συμμετέχουν βρε αδερφέ να υποφέρουν; Γιατί θα πρέπει ντε και καλά να κλείνουν οι δρόμοι; Για τους υπόλοιπους ποιός θα διαδηλώσει;
  • Γιατί συγκεκριμένος ιδεολογικός προσανατολισμός πρέπει να μονοπωλεί εσαεί τα σκήπτρα του αδικημένου και του κοινωνικού αγωνιστή; Αν δηλαδή εμφανιστούν και αγωνιστές από άλλους χώρους θα πρέπει είτε να φορέσουν τα επαναστατικά αμπέχονα είτε να εξαφανιστούν επειδή χαλάνε τη μόστρα;
  • Γιατί δυσφημείται συνεχώς από τα ΜΜΕ αλλά και συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα;
  • Γιατί από την άλλη οι βολεμένοι (και πολλοί μη βολεμένοι) επιχειρηματίες στην Ελλάδα φέρονται με τέτοια μικροψυχία κατά των εργαζομένων τους λες και κάνουν ότι μπορούν να δικαιολογήσουν την κατευθυνόμενη ξινίλα που αποπνέουν πολλά ΜΜΕ για αυτούς;
  • Γιατί δεν χτίζονται στην Αθήνα ουρανοξύστες;
Όλα τα παραπάνω -και άλλα τόσα- ερωτήματα, άλλα σωστά -ποιος μπορεί να το κρίνει- και άλλα όχι, έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί από πλήθος ανθρώπων οι οποίοι συνθλίβονται -λίγο ή πολύ- πολιτισμικά, ηθικά, αισθητικά στην καλύτερη περίπτωση...

τζίιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιζζζζζζ.

Θυμάμαι κάποτε ένα φίλο μου που μου έθεσε μια απλή ερώτηση:

"και καλά, όλος ο κόσμος μιλάει για το πόσο μοναδική χώρα είναι -μεταφυσικά και ελέω Θεού- η Ελλάδα, και πως είμαι αχάριστος γιατί είναι η ωραιότερη χώρα του κόσμου.

...και σε ρωτάω: εμένα που ακόμα η Ελλάδα δε μου κάνει ούτε κρύο ούτε ζέστη, δεν μου κάνει "κλικ" και δεν τη θεωρώ και καμιά σπουδαία χώρα και ας έχω γευτεί τον ήλιο και τη θάλασσα τι να κάνω δηλαδή; να εξαφανιστώ; να μεταναστεύσω για να μην ενοχλώ;"

...και ναι, μπορεί να μην αισθανόμαστε όλοι έτσι, αλλά ενδεχομένως να έχουμε συγκλίνει κάποια στιγμή σε απόψεις με το φίλο μου, όπως και μπορεί κάποια από τα παραπάνω "αιρετικά" ερωτήματα να τα έχουμε συζητήσει σε παρέες, με φίλους, στο γραφείο, κλπ.

Το ερώτημα είναι: Γιατί αυτά και άλλα ερωτήματα δεν ακούγονται παραπέρα από κάποια blogs? Γιατί ενώ συμβαίνουν -όσα συμβαίνουν- στον κόσμο εμείς δεν ενημερωνόμαστε; ή τουλάχιστον, γιατί τα ΜΜΕ δεν δείχνουν καμιά διάθεση να ενημερώσουν και πρέπει να απευθυνόμαστε στο διαδίκτυο για να μάθουμε κάτι άλλο πέρα από την αντιαισθητική ιστορία του Ζαχόπουλου και της "35χρονης" ή πέρα από την όζουσα διαμάχη των μεγαλοεκδοτών;

Γιατί τέλος πάντων μου βάζουν συνεχώς το δίλημμα ή κουκουλοφόροι, ή κοινωνική σαπίλα, ή ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ, ή Αθήνα - Μπάχαλο όπως είναι τώρα, ή Αθήνα-Σάο Παολο, μπάχαλο με ουρανοξύστες δηλαδή; ; Ή επιχειρηματίας ιδιώτης κλέφτης ενσήμων ή κράτος κλέφτης ονείρων; Κάτι ενδιάμεσο δεν μπορεί δηλαδή να βρεθεί; Γιατί κάθε φορά που κάποιος θέτει τέτοια ερωτήματα οι "γνώστες" συνομιλητές, ενίοτε "βολεμένοι" συνοφρυώνονται και με ύφος δασκάλου προς τον αφελή και απονήρευτο μαθητή λένε "κοίταξε να δεις..."

Μήπως τελικά αυτό είναι το matrix?

4. Ουρανοξύστες και οράματα

Κάποιος βέβαια θα μπορούσε να ρωτήσει΄"και καλά, τι σχέση έχουν οι ουρανοξύστες με αυτά "

Και τότε εγώ θα απαντούσα...

"κοίταξε να δεις..."

Ο τρόπος και ο βαθμός φοβικότητας με τον οποίο η κοινωνία αντιμετωπίζει τις "ενοχλητικές" ερωτήσεις (κάποιοι θα τις λέγανε και "προκλήσεις") αντανακλά και το επίπεδο ευελιξίας αυτής της κοινωνίας. Αντιστοιχεί δηλαδή στο πόσο ξύλο θα φάει ο ατυχής νεοφερμένος πίθηκος που θα πάει να πιάσει τη μπανάνα, όπως λέει και το παράδειγμα στην αρχή. Ουρανοξύστες στην Αθήνα μπορεί να γίνουν μπορεί και να μη γίνουν. Για πολλούς λόγους. Εκείνο όμως που κάνω έκκληση σε κάθε καλών προθέσεων παρατηρητή δεν είναι το μόνο το γιατί μπορεί να μη γίνουν αλλά η ένταση των αντιδράσεων η οποία κάθε μα κάθε φορά είναι δυσανάλογη όχι μόνον απέναντι στα ψηλά κτίρια αλλά και σε οποιαδήποτε μεγάλη κατασκευή μέσα στο λεκανοπέδιο.

Μουσεία, εμπορικά κέντρα, εμπορικά κτίρια, ότι δεν χτίζεται με όρους "διαμπερούς" αλλά μας υπερβαίνει σε κλίμακες αποτελεί μια μεταφυσική απειλή για μας. Είναι το "μεγαθήριο", το βιβλικό Βεεεμώθ, το κήτος της αβύσσου. Δεν μας ενοχλούν οι εγκληματίες μικροεργολάβοι που αφήνουν τσιμεντένιες κουτσουλιές πάνω στο Αττικό τοπίο αλλά οι κατασκευαστές που προτείνουν κάτι που υπερβαίνει τα μέτρα και τα σταθμά μας. "Μεγαθήρια " κτίρια οκτώ και πέντε ορόφων στην Κηφισίας, "φαραωνικό στο γιγαντισμό του" το ΟΑΚΑ, τα ίδια και το νέο μουσείο Ακροπόλεως, τα ίδια και για τις λεωφόρους, τα μουσεία, τα ίδια για οτιδήποτε προτείνεται.

Γιατι τέτοια αντίδραση; Ποιος προγραμμάτισε έτσι όλους αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι πολεμούν μετά μανίας το the mall και μετά το επισκέπτονται με ρεκόρ αριθμού επισκεπτών γύρω στα 13 εκατομμύρια ετησίως (The mall Athens, για το έτος 2006) ; Που μιλούν με ρομποτικό αυτισμό (και δικαίως- μην κοροϊδευόμαστε) για "πράσινο" αλλά παρόλα αυτά το... τιμημένο το "πράσινο" που όλοι το θέλουν και όλοι είναι από πάνω του, για να μη μειωθεί, τοπική αυτοδιοίκηση, "φορείς", περίοικοι και κινήσεις πολιτών, ΜΚΟ, σχολεία, πολιτικοί συνασπισμοί και κόμματα, τρέχα γύρευε, κατα... μαγικό τρόπο που δεν έχει προηγούμενο στα παγκόσμια χρονικά, αυτό -άκου να δεις το... άτιμο!!!- μας κάνει πάντα την κουτσουκέλα και συνεχώς μειώνεται παρά τη συνεχή επιτήρηση την οποία υφίσταται. Τόσα... παρατηρητήρια, γενειοφόροι, αξύριστοι ή/ και καραφλοί δήμαρχοι και παράγοντες κάθονται από πάνω του και το κοιτούν, το ξανακοιτούν, αλλά αυτό το μπαγάσικο μειώνεται, λες και το τρώει περονόσπορος...

Ποιος φταίει για το μπάχαλο του λεκανοπεδίου λοιπόν; Η... Marfin και η Dubai Holdings κατά τον κύριο Αλαβάνο, ή ο Μπάμπης Βωβός κατά τον κο Καρατζαφέρη των οποίων τις ακραίες απόψεις μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ;

Δυστυχώς, η Ελληνική κοινωνία εμφανίζει-στον αντίποδα- τρομακτικές ομοιότητες με την Αμερικανική όσον αφορά την ανοχή της στην κάθε είδους διαφορετικότητα. Μίσος κατά των εμβληματικών κατασκευών των ψηλών κτιρίων, των μεγάλων κτιρίων. Ευτυχώς που χάρη σε αυτά και μόνον τότε θυμόμαστε και το (συνεχώς μειούμενο παρόλο τον επαναστατικό οίστρο μας,) "πράσινο" αλλά μόνο όταν πρόκειται να χτίσει ο Βωβός. Τώρα που το Μαρούσι έχει παραδοθεί στα χέρια των τσιμέντο-εργολάβων που χτίζουν μεζονέτες μεταξύ του Ολυμπιακού σταδίου και του τρισκατάρατου "the MAll" δεν μας ενοχλεί. Για να πήγαινε ο Βωβός και η Marfin (χαχα) να χτίσει κάτι ωραίο με άνετους χώρους τριγύρω, έστω και 15 πατώματα, και νά'βλεπες πανηγύρι. Αλλά άμα είναι για το... διαμπερές, τσιμέντο να γίνει... έτσι δεν είναι;

Ο κόσμος άλλαξε, ο λαϊκιστής καταβρεχτήρας του παραδείγματος της εισαγωγής χρόνια τώρα έχει αποχωρήσει, αλλά ακόμα και τώρα οι φοβικοί πίθηκοι κοιτούν τη νεωτερικότητα με το ίδιο τρομαγμένο βλέμμα που κοιτούσαν οι όμοιοί τους το μονόλιθο στην ταινία 2001: Α Space Odyssey του μαέστρου Κιούμπρικ.



Κραυγάζουν το ίδιο, έχουν την ίδια δυσπιστία, την ίδια αλλεργία στην αλλαγή, τους τρομάζει και τους φοβίζει. Τα χαμένα εφηβικά όνειρα επενδεδυμένα σε βρώμικα αμπέχονα σε φοιτητικά καφέ της δεκαετίας του 70 και του 80 κάτω από συννεφιασμένους ουρανούς σε δύσκολες εποχές γίνονται υλακές οπισθοδρομισμού και συντήρησης. Η μαγεία της αμφισβήτησης κατάντησε με τα χρόνια να εκπέσει σε αμφισβήτηση της μαγείας. Η βάρκα με την οποία πέρασαν το ποτάμι ακόμα τους βαραίνει γιατί ξέχασαν να την πετάξουν από πάνω τους και ας έχουν μπει -χρόνια τώρα- στην άνυδρη έρημο της ιδεολογικής τους ξηρασίας στην οποία τους οδήγησε η απόλυτη σκέψη τους.

...και ναι μεν, τους πιθήκους του Arthur Clarke και του Κιούμπρικ τους ξεστράβωσε ο μονόλιθος. Η σκέψη αυτών για τους οποίους μιλάμε είναι τόσο μονολιθική που ούτε όλοι οι μονόλιθοι της Ευρώπης (του φεγγαριού του Δία, that is... δέστε την ταινία στην οποία αναφέρεται...) δεν αρκούν για να τους ξεστραβώσουν.

...και οι ουρανοξύστες; Μα δεν καταλάβατε ότι για αυτούς μιλάμε τόση ώρα;

Θα μπορούσα να (ξανά)μιλήσω για το ότι όχι μόνον το Dubai (που το μισεί ο κος Αλαβάνος) και το Χόνγκ Κόνγκ αλλά και η Κωνσταντινούπολη, το Βελιγράδι, η Πριστίνα, αλλάζουν όψη. Αλλά όχι, εμείς εκεί. Μας αρέσει η Ιστορία του μικρού ροκ Γαλατικού χωριού που αντιστέκεται στους κακούς Ρωμαίους και τους αλλάζει τα φώτα άμα λάχει.

...μόνο που κατά πως φαίνεται ξεμείναμε και από μαρμίτα και από δρυΐδες...

...και δυστυχώς, για να γυρίσουμε και στα καθ' ημάς, μάλλον μας περισσεύουν οι εφιάλτες (που εξαιτίας τους διάβηκαν οι Μήδοι, μιλάμε για Ελληνική πλέον ιστορία, you know...) και όχι τα οράματα...

13 Φεβ 2008

Ο Ουρανοξύστης ως σύμβολο.

"Give me your tired, your poor,
Your huddled masses yearning to breathe free,

The wretched refuse of your teeming shore.

Send these, the homeless, tempest-tossed to me.

I lift my lamp beside the golden door."






Με τρομάζει που πρέπει να εξηγήσω στους ανθρώπους γιατί το θέαμα αυτό είναι τόσο μεγαλειώδες. Γιατί οι στιλπνές γραμμές που σκίζουν τους αιθέρες πρέπει να έχουν κι άλλους λόγους ύπαρξης πέρα από την αγέρωχη όψη τους. Γιατί η δύναμη που αποπνέουν πρέπει να υποτάσσεται και όχι να υποτάσσει.

Με παραξενεύει που υπάρχουν άνθρωποι που δεν νιώθουν τον ίδιο θαυμασμό για το πνεύμα που προσπαθεί να ξεπεράσει, να κοιτάξει στον ουρανό, να φτάσει ψηλά. Όσο μπορεί πιο ψηλά. Για τη ματιά που θέλει να σταθεί κοντά στα σύννεφα και να κοιτάξει ανεμπόδιστη τις πόλεις και τον κόσμο που απλώνονται γύρω της.



Γεννήθηκε στο Σικάγο, στα τέλη του 19ου αιώνα, από ατσάλι, με ένα επίτευγμα της στατικής που του επέτρεψε να υπερβεί τα παλιά όρια του ύψους. Ακολούθησε η Νέα Υόρκη, η αδιαμφισβήτη πρωτεύουσα, με το όνομα της να εμπεριέχεται στο συλλογικό ορισμό της ίδιας της λέξης «ουρανοξύστης».



Υπήρξε ο απόλυτος συμβολισμός της εξουσίας, της δύναμης και της οικονομικής υπεροχής. Το status symbol των μεγιστάνων του πλούτου και των πολυεθνικών.

Μάγεψε τις ματιές των νέων για ένα κόσμο άγνωστο, πιο μεγάλο, πιο θαυμαστό. Για ένα κόσμο που υπήρχε, όχι κάπου απροσδιόριστα, αλλά μπροστά τους, εδώ και τώρα.

Έκανε τους μηχανικούς να αισθάνονται ρίγος μπρος στην πρόκληση, τους αρχιτέκτονες ανατριχίλα μπρος στα όρια που δεν υπήρχαν πια.


Έγινε το απόλυτο σημείο αναφοράς για τις μητροπόλεις του κόσμου, δεν μπορούσε να υπάρξει έξω από αυτές, δεν θα υπήρχε χωρίς αυτές. Τους ζήτησε ένα τίμημα για αντάλλαγμα: Ούτε κι αυτές θα μπορούσαν πλέον να υπάρξουν χωρίς αυτόν, να διατηρούν τον τίτλο τους χωρίς να τον αγκαλιάζουν.


___________________________________

*Το clip προέρχεται από την ταινία "Ο θρύλος του 1900" - "La Leggenda del pianista sull'oceano"
**Οι εικόνες προέρχονται κατά σειρά εμφανίσεως από τους: nylocations, new-yorkled, stuckincustoms.

12 Φεβ 2008

Ουρανοξύστες και αντίληψη περί "μέτρου"

Μια από τις μεγαλύτερες αντιστάσεις στην αποδοχή του ουρανοξύστη ως συστατικό στοιχείο τού Αττικού τοπίου, είναι η σχεδόν δογματική προσκόλληση σε μια, κατά τη γνώμη μου, κίβδηλη και παραχαραγμένη αντίληψη περί «ανθρώπινου μέτρου».

Η βαθιά πνευματική υπόσταση του ρητού «παν μέτρον», εκφυλίστηκε σε άσκηση μεταφυσικής γεωμετρίας όπου η γη είναι επίπεδη και έτσι οφείλει να είναι. Για πάντα. Δε διεκδικούμε το ρόλο του Γαλιλαίου, αλλά τα τελευταία χρόνια, κάτι φαίνεται «να κινείται» στο χώρο.

Αντί να βγάζουμε πανικόβλητοι τους χάρακες μετρώντας τον πανικό μας στα μέτρα και τα εκατοστά του ύψους των κτηρίων μας, ίσως ήρθε η ώρα να ξαναδιεκδικήσουμε το χαμένο «μέτρο» από το τσιμέντο, την απουσία πρασίνου, την ακατάπαυστη οριζόντια επέλαση της τσιμεντούπολης, τους θλιβερούς συντελεστές δόμησης, τα μίζερα στριμωγμένα πεζοδρόμια.


Δεν είναι οι ουρανοξύστες πανάκεια σε όλα τα παραπάνω. Ποιος όμως αμφισβητεί σοβαρά σήμερα την ευεργετική επίδραση της κατακόρυφης ανάπτυξης της πόλης στην απελευθέρωση χώρων για πράσινο, είτε άμεσα λόγω τής μικρότερης κάλυψης του οικοπέδου, είτε έμμεσα με την συγκέντρωση επαγγελματικών δραστηριοτήτων σε μικρότερο οριζόντιο χώρο και την απορρόφηση αυτών από άλλες περιοχές που σήμερα ασφυκτιούν. Δίνοντας έτσι την ευκαιρία στις τελευταίες να αναδιοργανωθούν, καθώς θα υφίστανται μικρότερη οικιστική πίεση.

Η ίδια η απόλυτη εμμονή ως προς το μέγιστο ύψος των κτηρίων, οικτίρει την λογική όσων υποστηρίζουν πως αντιλαμβάνονται το «μέτρο» απορρίπτοντας την ιδέα του ουρανοξύστη στην Αττική. Γιατί κάθε απόλυτη άποψη είναι εξ' ορισμού εκτός μέτρου. Και η απουσία μέτρου στην πολεοδομική ανάπτυξη δημιουργεί τέρατα. Σαν το λεκανοπέδιο της Αττικής καλή ώρα.


Ήρθε η ώρα να δούμε το μέλλον της πόλης μας μέσα από το μέτρο της καλύτερης ποιότητας ζωής, της λειτουργικότητας, του σεβασμού τής αξιοπρέπειας των πολιτών, της εμπνευσμένης πρακτικότητας και φυσικά του σεβασμού των μνημείων μας και της ιδιαιτερότητας της Αττικής. Κανείς δεν υποστηρίζει πως πρέπει να χτίσουμε ουρανοξύστες κοντά στην Ακρόπολη. Αλλά όταν βρεθεί η συνισταμένη των παραπάνω, θα έχουμε βρεί το αληθινό μέτρο. Και, κατά την ταπεινή μου γνώμη, κάπου εκεί έχουν σημαντική θέση και οι ουρανοξύστες.

O Αλέξης Τσίπρας και οι Ουρανοξύστες στην Αθήνα

Μόλις πριν δύο μέρες από τη συγγραφή του παρόντος πραγματοποιήθηκε η σχεδόν προαναγγελθείσα και εν πολλοίς αναμενόμενη εκλογή του νεότατου -για τους ρυθμούς της πολιτικής στην Ελλάδα- Αλέξη Τσίπρα στο θώκο του προέδρου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Κατά σύμπτωση, ο Αλέξης εκτός από φωτογενής και "διαφορετικός" από την οπτική εντύπωση των υπολοίπων πολιτικών της χώρας μας, έχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό που ενδιαφέρει εμάς τους θιασώτες των ψηλών κτιρίων στην Αθήνα: Είναι και πολιτικός μηχανικός και μάλιστα εργαζόμενους σε αντίθεση με πολλούς συναδέλφους του πολιτικούς οι οποίοι πέραν της ιδιότητας τους ως πολιτικών είναι απλά ανεπάγγελτοι.

Ο λόγος που ο αγαπητός σε πολύ κόσμο (και γιατί όχι και σε εμάς) Αλέξης μας ενδιαφέρει είναι διότι αντιπροσωπεύει ένα πολιτικό χώρο που -σχεδόν ανακλαστικά- εμφανίζει αλλεργικά συμπτώματα σε οποιαδήποτε αναγγελία ανέγερσης κτιρίων τα οποία ξεφεύγουν από αυτό που προσδιορίζεται σαν "ανθρώπινες κλίμακες", τουτέστιν από κατασκευές οι οποίες χαρακτηρίζονται από μικρό ύψος -άντε τρία ή τέσσερα πατώματα- και από μικρή πρόσοψη.

Η επιτομή αυτών των απόψεων εμφανίζεται ανάγλυφη και στις δηλώσεις (ή μήπως το πολεμικό ανακοινωθέν) του προκατόχου του, του κου Αλαβάνου όπως γράφτηκαν στον ημερήσιο τύπο με την ευκαιρία της επίσκεψης του στο ανοικτό φόρουμ του Ελληνικού.

Διαβάστε λοιπόν:

«πρέπει να υπερασπιστούμε την πατρίδα μας», «να υπερασπιστούμε τις ελεύθερες ζώνες γης», «να κρατήσουμε τη σημαία του Ελληνικού για να μην ανέβει η σημαία του Mall του κ. Λάτση, της Marfin και του Ντουμπάι»

Μάλιστα, παραδόξως και περιέργως, και ίσως στα μοναδικά χρονικά της αριστεράς στην Ελλάδα, οι απόψεις αυτές συνέπεσαν με εκείνες του αντιπροσώπου ενός άλλου ανερχόμενου πολιτικού σχηματισμού από τα εκείθεν του πολιτικού φάσματος ο οποίος και αυτός με σχεδόν αδελφική σύμπνοια υπερθεμάτισε των λόγων του κου Αλαβάνου λέγοντας:

«Λάτσης και Βγενόπουλος καταστρέφουν το περιβάλλον» και «ένας άνθρωπος, ο Μπ. Βωβός, ήταν αρκετός για να ανέβει η θερμοκρασία στο Μαρούσι κατά ένα βαθμό από τα γυάλινα κτίρια που κατασκεύασε»

θέλετε και το όνομα του υπερθεματίσαντος; Ο κος Καρατζαφέρης!!!

Δε γνωρίζω πραγματικά ποιες... πως να το πω, σκοπιμότητες; συμπαντικές και καρμικές δυνάμεις; τι; οδήγησαν σε τέτοια σύγκλιση απόψεων η οποία φυσικά δεν πέρασε και απαρατήρητη από άλλους δημοσιογράφους πολύ πιο έγκριτους από μένα.

Δε θα μπω στον πειρασμό να σχολιάσω εκτενώς τα παραπάνω εξάλλου το έχω ήδη κάνει αλλού, αλλά ας μου επιτραπεί να επισημάνω ότι κάπου η παρατηρούμενη υπερβολή απλά δεν βοηθάει τον όποιο διάλογο. Και τούτο διότι μόνο σαν υπερβολή μπορεί να χαρακτηριστεί τόσο μένος και εμπάθεια από ευκατάστατους ανθρώπους για άλλους ευκατάστατους οι οποίοι συμβαίνει να είναι επιτυχημένοι στον επιχειρηματικό στίβο αντί στην πολιτική.

Και δεν τον βοηθάει η υπερβολή το διάλογο διότι πολύς κόσμος που ακούει αυτές τις κατηγορίες έχει πάει ή έχει σπουδάσει στο εξωτερικό, δουλεύει ως επί το πλείστον σε ιδιωτικές εταιρείες σαν κι' αυτές που λοιδορούνται από τα παραπάνω λόγια, εφόσον και να ήθελε να δουλέψει στο δημόσιο, το κράτος χρεωκόπησε από το συνεχές ξεχείλωμα του.

Ένας κόσμος που μιλάει Αγγλικά και ενημερώνεται, σερφάρει στο Ιντερνετ, και είναι εκείνος που γεμίζει το μώλλ, θαυμάζει έστω και απέξω τα νέα ολυμπιακά στάδια ή τους υπέροχους ουρανοξύστες της κατά τα άλλα "υπανάπτυκτης" πλην όμως "γραφικής" όπως θα μας βόλευε Κωνσταντινούπολης, όταν κατά χιλιάδες πηγαίνει εκεί Χριστούγεννα και Πάσχα.

Ένας κόσμος που τον νοιάζει τι γίνεται στη γειτονιά του, τον νοιάζει αν θα έχει πράσινο και ελεύθερους χώρους στο περιβάλλον του, θα ήθελε ενδεχόμενα να κάνει κάτι γι' αυτό, τον ενοχλεί όμως βάναυσα η συνεχής ποδηγέτηση από ορισμένους πολιτικούς χώρους -όποιοι και αν είναι- ιδίως σε θέματα περιβάλλοντος που ΚΑΜΜΙΑ μα ΚΑΜΜΙΑ παράταξη εξουσίας ή έστω και ιδεολογικός χώρος δεν δικαιούται ευσήμων για την διαχείριση τους.

Και ενδεχομένως ο κόσμος αυτός γνωρίζει, όπως το γνωρίζει σίγουρα καλύτερα και ο κος Τσίπρας ως ειδικός, ότι την Αθήνα δεν την κατέστρεψαν οι καπιταλιστικοί ουρανοξύστες από τους μεγαλοκατασκευαστές οι οποίοι στο κάτω-κάτω ποτέ δεν χτίστηκαν στην Αθήνα πλην κάποιων εξαιρέσεων (δεν πρόκαμαν που έλεγε και μια ψυχή Θεός σχωρέσ'τη -από συγγενή ιδεολογικά χώρο προς τον κο Τσίπρα), αλλά οι μικροεργολάβοι και της δεξιάς και της αριστεράς εφόσον, το μεγαλύτερο μέρος της πόλης αποτελείται από τα κλασικά τσιμεντένια και πανάσχημα πενταώροφα κουτιά τα οποία δεν αφήνουν χώρο έτσι όπως είναι κολλημένα το ένα δίπλα στο άλλο.

Σίγουρα τα πράγματα δεν είναι απλά. Ας μιλήσουμε για παράδειγμα για την πρόσφατη τραγωδία που μας έπληξε με τις πυρκαγιές απ' άκρου εις άκρον στην Ελλάδα, αλλά και στην Αθήνα όπου οι τρεις καλύτερα φυλασσόμενοι -υποτίθεται- περιαστικοί δρυμοί της πόλης μας παραδόθηκαν σταδιακά στις φλόγες. ελέω της ανικανότητας των κυβερνώντων και της προϊούσας διάλυσης του κρατικού μηχανισμού για την οποία μεγάλο μέρος φέρει και ο μαξιμαλιστικός λαϊκισμός των προκατόχων του κου Τσίπρα. Μεγάλη η απώλεια και ο γράφων ζει σε προάστιο στις υπώρειες του Υμηττού και την βιώνει ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ.

Ναι, πονέσαμε, ματώσαμε, κλάψαμε όταν κάηκαν τα βουνά της Αττικής μας. Δυστυχώς όμως δεν μπορούμε ένεκα αυτού να τα σταματήσουμε όλα μέχρις ότου τα βουνά ξαναπρασινίσουν, όπως ακούστηκε -όπως αναμενόταν άλλωστε- από τους μαξιμαλιστές λαϊκιστές του αρνητισμού. Γύρω μας άλλες πόλεις -η Σόφια, το Βελιγράδι, η απίστευτη Κωνσταντινούπολη, ακόμα και τα... Τίρανα, αναγεννιούνται. Όχι με απαγορεύσεις αλλά με ισορροπημένες ενέργειες ανάπτυξης. Σιγά-σιγά. Με κατεδαφίσεις αυθαιρέτων και ακαλαίσθητων κτιρίων, αναπαλαιώσεις, πυκνώσεις και αραιώσεις, με φυτεύσεις και συντονισμένες δράσεις. Όχι όμως μόνο με απαγορεύσεις και περίεργους ασφυκτικούς νόμους όπου καταλήγουν όλα να επιτρέπονται αρκεί να μην υπερβαίνουν ένα ορισμένο ύψος και τα πάντα να γίνονται εκτός από πάρκα, αλλά για αυτό να φταίνε οι ανύπαρκτοι ουρανοξύστες... Και φυσικά, παρά την ύπαρξη τόσων συνασπισμένων αμυντόρων του περιβάλλοντος το πράσινο αστικό και περιαστικό, κατά περίεργο και... μαγικό τρόπο, να... μειώνεται αντί να αυξάνεται.

Για αυτό το λόγο θα μπορούσε ο κος Τσίπρας με τη μόρφωση του, την ειδίκευση του, την εμπειρία του και την επιρροή του να παρέμβει για να εξηγήσει στο όντως ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας το οποίο τον εμπιστεύεται, ότι οι πόλεις εξελίσσονται με ανατάξεις και όχι με απαγορεύσεις. Ότι ενδεχόμενα για να μη μείνει στάσιμη η πόλη και μαραζώσει θα υπάρξουν πυκνώσεις σε ορισμένα επιλεγμένα σημεία ώστε η πόλη να αποκτήσει νέους οικονομικούς πόλους - και γιατί όχι ουρανοξύστες, όπως σε άλλα σημεία θα υπάρξουν κατεδαφίσεις κτιρίων και φυτεύσεις;

Μπορεί ο κος Τσίπρας να κάνει την υπέρβαση και να παρουσιάσει ρεαλιστικές προτάσεις και όχι μόνον αρνήσεις, όπως δυστυχώς πολλοί άλλοι από τον χώρο στον οποίο ανήκει καθώς και και από άλλους όμορους πολιτικά χώρους κατά το παρελθόν έκαναν; Μπορεί να εμφυσήσει ένα νέο είδους ανθρωπισμού στην αριστερά όπου μέσα στους κοινωνικούς αγώνες θα συνυπάρχει και η απαίτηση για μια άλλη, ανώτερη αισθητική ανάτασης στο αστικό περιβάλλον από αυτή του μικροεργολάβου και του "διαμπερούς" που στα μουλωχτά κατατρώει ελεύθερους χώρους, πεδιάδες αιγιαλούς και βουνοκορφές αλλά κανείς δε μιλάει; Να εξηγήσει ότι η ηθική δεν έχει σχέση με μεγέθη (ψηλό=κακό, κοντό=καλό) αλλά με αξίες;

Μπορεί λοιπόν ο κος Τσίπρας την επόμενη φορά που θα ξαναδιαφανεί αυτή η τάση των ψηφοφόρων του προς τον αρνητισμό που ενδεχόμενα μπορεί να ενοχλεί ακόμα και τον ίδιο που προφανώς έχει ταξιδέψει και έχει δει πως έχουν τα πράγματα αλλού, να μην μιλήσει σαν λαϊκιστής αλλά σαν οραματιστής όπως πιθανότατα είναι εφόσον είναι ένας νέος και μορφωμένος άνθρωπος;

Αν το κάνει, θα έχει ανοίξει μια νέα τομή όχι μόνον στην αστική μας πραγματικότητα αλλά και σε βαθύτερα επίπεδα προβληματισμού πέρα από απλές αστικές αναζητήσεις. Αν όχι, κάποια στιγμή ο πληροφορημένος κόσμος που τώρα τον στηρίζει θα αναζητήσει άλλη πολιτική στέγη όπου εκτός από την στρατευμένη καταγγελία θα υπάρχουν και βιώσιμες προτάσεις ουσίας.

...και όπως σε πολλά άλλα πράγματα, έτσι και στην δίπλα φωτογραφία, πράγματι, ένας καλύτερος κόσμος είναι εφικτός



...σαν αστική πραγματικότητα
...


Προς το παρόν όμως μόνον από την άλλη πλευρά του Αιγαίου...

...και προς πληροφόρηση σας, αυτή είναι η... κολασμένη παραγκούπολη της κοιλάδας Dikmen στην Άγκυρα. (Πηγή: WoWTurkey.com )

Η Αθήνα και η ανάγκη δημιουργίας νέου οικονομικού κέντρου

Η Αθήνα, μια πόλη 5.000.000 ανθρώπων, στην Ελλάδα του 2008 σφύζει από εμπορική, και οικονομική ζωή. Η οικονομία της χώρας, όσον αφορά το εμπορικό επίπεδο, είναι πλέον μετρίσιμη δύναμη, τόσο στα Βαλκάνια όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ακόμα όμως και με τη ραγδαία ανάπτυξη της οικονομίας, η Αθήνα, και κατ’ επέκταση, ολόκληρη η Ελλάδα, έχει κολλήσει την ¨ανάπτυξή¨ της στα επιβαρυμένα, και ίσως άσχημα (περισσότερο για την Αθήνα) οικονομικά κέντρα των 2 μεγαλουπόλεων της χώρας. Η πλατεία Ομονοίας, μόνο με οικονομικό κέντρο δεν μοιάζει, παρά με κέντρο διακίνησης και χρήσης ναρκωτικών η πιάτσα για ιερόδουλες και ζιγκολό. Η Ομόνοια συσσωρεύει τεράστιες μάζες κόσμου, κάθε μέρα, προκαλώντας έτσι τεράστιο κυκλοφοριακό πρόβλημα σε ολόκληρο το κέντρο της πόλης, με αποτελέσματα μεταξύ άλλων, και στην αξιοπιστία των αστικών συγκοινωνιών, που διέρχονται από το κέντρο της πόλης μεταξύ των προαστίων. Από την άλλη, το όριο δόμησης, στα 27 μέτρα, αναγκάζει την πόλη στην οριζόντια επέκταση της. Λόγω της ανυπαρξίας ελεύθερων χώρων το οικονομικό ¨κέντρο¨ έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια του κέντρου, και έχει εξαπλωθεί διάσπαρτα -και εντελώς άναρχα, για να λέμε την αλήθεια- σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Αττικής, καταδικάζοντας έτσι και ολόκληρο τον αστικό ιστό, σε οριζόντια ανάπτυξη. Και όλα αυτά την ώρα που η Αθήνα ξεχειλίζει από τις τρύπες των μεσογείων, και των βορείων προαστίων και μετατρέπεται σε έναν τσιμεντένιο εμετό.

Η μοναδική και σωτήρια λύση, λοιπόν, είναι η δημιουργία ενός νέου οικονομικού και διοικητικού κέντρου, εκτός του κέντρου της Αθήνας, με εμπορικά καταστήματα, ξενοδοχεία, γραφεία, υπουργεία και κεντρικά γραφεία κρατικών επιχειρήσεων, που μέχρι σήμερα στεγάζονται σε χιλιάδες διάσπαρτα κτίρια.
Η δημιουργία ενός τέτοιου κέντρου, θα αποδεσμεύσει, εκατοντάδες στρέμματα στο κέντρο της πόλης, αφήνοντας έτσι ελεύθερους χώρους, για τη δημιουργία εκτάσεων πρασίνου. Θα το ελαφρύνει επίσης από την κυκλοφοριακή συμφόρηση, και τα συχνά καθημερινά μποτιλιαρίσματα, που εξαπλώνονται πολλές φορές εκτός των ορίων του. Για να μην δημιουργηθεί λοιπόν, μία ακόμα βρώμικη Ομόνοια, με στενούς δρόμους, χωρίς πεζοδρόμια, χωρίς πράσινο και με τεράστιο κυκλοφοριακό πρόβλημα, επιβάλλεται η κατακόρυφη ανάπτυξη.

Τα στενά μυαλά, αν όχι όλων, έστω κάποιων πολιτικών, μερικών επιχειρηματιών, και της πλειοψηφίας κολλημένων αρχιτεκτόνων, κράτησαν την Ελλάδα μακριά από τέτοιες, κατά πολλούς, ανισσόροπες ιδέες. Δυστυχώς η νοοτροπία της υψοφοβίας, πέρασε και στον Έλληνα, την ίδια ώρα που στην Ευρώπη, επικρατεί κατασκευαστικός οργασμός. Ακόμα και σε οικονομικά υπανάπτυκτες ή αναπτυσσόμενες χώρες βλ. Βαλκάνια, η κατασκευή υψηλών κτιρίων, είναι κάτι πολύ φυσιολογικό και απόλυτα εφικτό. Τα οικονομικά κέντρα εκτός κέντρου, σε πόλεις της Ευρώπης είναι πολλά, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, αυτό της la defense στο Παρίσι, αρκετά χιλιόμετρα μακριά από το ιστορικό κέντρο της πόλης.

Τέτοια σημεία στην Αθηνά υπάρχουν, και προσφέρονται, για τη δημιουργία ενός οικονομικού κέντρου. Το Μαρούσι είναι μία περιοχή με μεγάλες ανοικοδόμητες εκτάσεις κατά μήκος της Αττικής οδού, και ιδιαίτερα, στην περιοχή γύρω από τον κόμβο της με τη λεωφόρο Κηφισιάς. Χάρη στην μορφολογία του εδάφους, η ακρόπολη σταματάει να είναι ορατή από το σημείο των Αμπελοκήπων και βόρεια. Αυτό επιτρέπει την ανέγερση ψηλών κτηρίων στην περιοχή, χωρίς να παρεμβάλλεται το τοπίο από τον Ιερό βράχο. Η περιοχή είναι επίσης εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο και λεωφορείο, και σε μερικά χρόνια, και με την κατασκευή της γραμμής 4 του μετρό. Ένα άλλο σημείο που προσφέρεται για τη δημιουργία ενός τέτοιου κέντρου, είναι το παλιό αεροδρόμιο στο Ελληνικό. Με κάτι λιγότερο από 10 χιλιόμετρα απόσταση από το κέντρο, και με τεράστιες εκτάσεις, πρόσφορες προς δόμηση, το Ελληνικό είναι μία αμφισβητούμενη από πολλούς λύση, λόγω της επιθυμίας, για δημιουργία μητροπολιτικού πάρκου. Ένα πάρκο 3000 στρεμμάτων με ένα συγκρότημα ουρανοξυστών στο κέντρο του, θα μπορούσε να είναι μία λύση. Έτσι κι αλλιώς ένα τέτοιο τεράστιο πάρκο, θα χρειαστεί κάτι ενδιαφέρον στο κέντρο του για να μπορέσει να ¨πατηθεί¨ μέχρι εκεί. Αλλιώς γίνεται μια τεράστια επιχείρηση διακίνησης ναρκωτικών, η απλά θα λειτουργεί ως ¨ψωνιστήρι¨ που δεν θα μπορεί καν να συντηρηθεί. Άλλα σημεία όπως ο Ελαιώνας και ο Κεραμεικός είναι επίσης ανοιχτά για την ανέγερση ψηλών κτιρίων, με το πρόβλημα όμως της κοντινής τους απόστασης από την ακρόπολη.

Η δημιουργία ενός νέου οικονομικού και διοικητικού κέντρου ουρανοξυστών στην Αθήνα, είναι μια επιτακτική ανάγκη, που θα λύσει πολλά προβλήματα. Δε θέλει τίποτα. Λίγο μυαλό, κι ένα μικρό μπάμ αρκεί, και η αλυσιδωτή αντίδραση θα κάνει καλά τη δουλειά της…

10 Φεβ 2008

Το μετέωρο πέταγμα της νέας πεταλούδας και οι ουρανοξύστες στην Αθήνα

Ένας επιστημονικός μύθος που έχει αρχίσει και παλιώνει λέει πως το πέταγμα μιας πεταλούδας μπορεί να είναι η απαρχή για ένα καταστροφικό τυφώνα μήνες μετά. Η, σύμφωνα με άλλες new age δοξασίες, τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει μια ιδέα της οποίας ο καιρός έχει φτάσει.

Η αλήθεια είναι πως δεν ξέρω αν τα παραπάνω συμβαίνουν, εφόσον ούτε έντομο είμαι, ούτε μαθηματικός της θεωρίας του χάους, ούτε διπλωματούχος φιλόσοφος. Φαίνεται όμως ότι για πολλά πράγματα κάποια στιγμή φτάνει η ώρα της ωρίμανσης. Τότε που ακόμα και ο αέρας που αναπνέουμε αλλάζει μυρωδιά και γίνεται άνεμος αλλαγής. Τότε που ετερόκλητοι άνθρωποι συγκλίνουν στο να κάνουν το πρώτο βήμα για κάτι που τους ξεπερνά αλλά το ξέρουν, μέσα από ώρες σιωπής για το φόβο της λοιδορίας των πολλών, μοναχικής αφοσίωσης, αναμονής, το ξέρουν πως έφτασε η ώρα, συγκλίνουν οι δυνάμεις του σύμπαντος, ή απλά οι συγκυρίες, όπως θέλετε ερμηνεύστε το, και επιτέλους κάτι αλλάζει.

Είμαστε μια ομάδα νέων σε ηλικία ανθρώπων (ή ίσως όχι και τόσο νέων στην περίπτωση μου),
οι οποίοι εδώ και πολύ καιρό ασχολούμαστε με την ιδέα της κατασκευής ψηλών κτιρίων στην Αθήνα μας αλλά και σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας μας, όπου αυτό είναι εφικτό.

Γνωρίζουμε πως παρά την παραπληροφόρηση και την οργανωμένη αρνητική δημοσιότητα -για λόγους που θα αναλυθούν και εδώ αργότερα, όρεξη να' χουμε, πως ψηλά κτίρια χτίζονται σε πολλές χώρες στον κόσμο, σε πόλεις που λόγω της ιστορίας τους και σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή της σχετικής προπαγάνδας στην Ελλάδα δεν θα' πρεπε να χτίζονται (πχ. Παρίσι, Λονδίνο), σε πόλεις που λόγω της αρχιτεκτονικής τους δεν θα' πρεπε να χτίζονται (πχ Πράγα), λόγω του μεγέθους τους και της μικρής τους σημασίας στον παγκόσμιο χάρτη και πάλι σύμφωνα με τις καθιερωμένες αντιλήψεις στην Ελλάδα δεν θα' πρεπε να χτίζονται (πχ Πρίστινα, Σεράγεβο - ακόμα δεν ξέθαψαν τις νάρκες τους- ή Μπρατισλάβα -καλά που πέφτει αυτή στο χάρτη; ) και πάει λέγοντας.

Πέρα από τα παραπάνω όμως, και πάλι αντίθετα με τις εν Ελλάδι κυριαρχούσες δοξασίες, ουρανοξύστες χτίζονται και σε πόλεις που είναι πάνω σε σεισμογενείς ζώνες (Ταϊπέι στην Ταϊβάν, και φυσικά Τόκιο και Λος Άντζελες), πόλεις με ασταθή εδάφη, πόλεις στη μέση του πουθενά (πχ Ντουμπάι-εκεί να δείτε τι γίνεται). Πόλεις που ακούμε το όνομα τους και μας ξεφεύγει ένα ειρωνικό χαμόγελο (έχετε πάει στα Τίρανα τώρα τελευταία; ) και φυσικά , πόλεις που ανήκουν σε προαιώνιους εχθρούς (με η χωρίς εισαγωγικά) που "πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικές μας θα' ναι" αλλά αλλάζουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα κάνοντας την Αθήνα σε ορισμένα σημεία τους να μοιάζει με καταφρονεμένη κωμόπολη, ναι, την "ολυμπιακή" Αθήνα που τόσο λατρέψαμε για ένα μήνα τότε εκεί το 2004, μέχρις ότου νοιώσαμε πάλι σαν πολίτες και κάτοικοί της ότι με το που τελείωσαν οι αγώνες ότι πέρασε η περίοδος της χάριτος και της χαράς και άντε τώρα πάλι "τα κεφάλια μέσα".

Σκοπός του αδιαμόρφωτου αυτού βήματος τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές είναι να περάσουμε σε όλους τους φίλους μας και μελλοντικούς αναγνώστες την αγωνία μας για την έλλειψη προοπτικής μιας αστικής ανάτασης στην Αθήνα μας τα χρόνια που έρχονται. Ναι, σίγουρα θα γίνουν κάποια κτίρια πολιτισμού. Σίγουρα θα γίνουν κάποια ευμεγέθη εμπορικά κέντρα και γήπεδα, αλλά, και το λέω μετά λόγου γνώσεως, αυτά είναι ψίχουλα και ατελή ψήγματα μπροστά στην ΚΟΣΜΟΓΟΝΊΑ που λαμβάνει χώρα σε άλλες πόλεις και ναι, ακόμα και σε αυτή που "πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικιά μας θα 'ναι".

Αλλά εκτός από τις αστικές μας αναζητήσεις, και εφόσον αυτό το αρχικό βήμα εξελιχθεί, ενδεχόμενα πολλοί από εσάς έρθετε μαζί μας όχι μόνο για τους ουρανοξύστες (τζίιιιζζζζ η κακιά η λέξη, το απόλυτο ταμπού της σύγχρονης Ελληνικής πραγματικότητας) που θα θέλαμε να δούμε υπό όρους σε κάποιες περιοχές της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας (αλλά και του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης και σε άλλες πόλεις- ενδεχόμενα) αλλά γιατί ίσως θα διαπιστώσετε ότι πίσω από την υψιπετή ενατένιση της αστικής πραγματικότητας της Αθήνας, είμαστε απλά ονειρονάυτες και οραματιστές, είμαστε αγναντευτές που έκαστος βιώνει τον προσωπικό του αγώνα επιβίωσης αντιπαλεύοντας τον δαίμονα του εαυτού του. Πως η πυρετώδης γραφή μερικών από μας είναι απλά ένα ξόρκι για τις αγωνίες μας,
μια αγωνιώδης προσπάθεια να ανασάνουμε στην πνιγηρή πραγματικότητα των που κάποιοι μας έχουν επιβάλλει σαν την μόνη εφικτή γύρω μας.

Ίσως απλά να είμαστε κάποιοι αλλοπαρμένοι
που πιστεύουν στη δύναμη του πρώτου φτερουγίσματος της Νέας Πεταλούδας, στη μαγεία εκείνου του πρώτου εύθραυστου χτυπήματος των φτερών της, εκείνου που επιστήμονες και ονειρευτές μαζί μας λένε ότι χτίζει και γκρεμίζει κόσμους, ότι στροβιλίζει τη μαγεία του απείρου πλαταγίζοντας στην αρχή αδέξια τα φτερά της ξεφεύγοντας για πρώτη φορά από το κουκούλι της, τη μέχρι τότε φυλακή της, πετώντας προς την ελευθερία.

Ας αρχίσει λοιπόν το φτερούγισμα της αναζήτησης προς τα πάνω, ψηλότερα.

Και όπου μας βγάλει…